خاص ) . امام كاظم عليه السّلام در برخورد با فروپاشى اخلاقى - كه در بخش اعظم سرزمينهاى اسلامى رواج يافته و تحكيم مىشد - و چارهانديشى براى آن ، روشهاى وعظ و ارشادى متعددى برگزيد .
امام كاظم عليه السّلام توانست با شيوهء ارشادى و تبليغى و نيز تأثيرگذارى خويش ، جمعى از دوستداران حقيقت را در جامعه اسلامى پرورش دهد تا در بازداشتن سركشى شهوتها و خاموش كردن شعلهء تمايلات نفسانى الگويى كارآمد باشند . روشن است كه اين فروپاشى و نابسامانىهاى اخلاقى ، نتيجهء فريبايىهايى بود كه حاكمان ، با ثروتاندوزى آزمندانه و هزينه كردن آن در راه هوسهاى پست خود ، بدان دامن مىزدند . البته قدرت سياسى و نظامى اين حاكمان نيز در پديدهء شوم فروپاشى اخلاقى نقش قابل توجهى داشت .
از جمله كسانى كه از مكتب تربيتى امام كاظم عليه السّلام تأثير پذيرفت و نام او در جامعهء اسلامى درخشيدن گرفت ، « ابو نصر ، بشر بن حارث بن عبد الرحمن » بود . او اصالتا از مردم مرو بود و در بغداد سكونت داشت . بشر روزگارى دراز به عيش و طرب سرگرم بود ، اما به دست امام كاظم عليه السّلام توبه كرد و در شمار عارفان زاهد درآمد . « 1 » مورخان در بيان توبهء او آوردهاند : « روزى امام كاظم عليه السّلام از محل زندگى بشر در بغداد مىگذشت . كه از خانه او صداى تار و تنبور و نى و آواز خوانندگان زن به گوش حضرت رسيد . در همين حال كنيزكى درب خانه را گشود و خاكروبهاى كه در دست داشت به خارج از منزل انداخت . امام كاظم عليه السّلام رو به او كرد و فرمود : اى كنيزك ، صاحب اين خانه آزاد است يا بنده ؟
كنيزك پاسخ داد : آزاد است .
هامش
( 1 ) . الكنى و الالقاب 2 / 67 .