اقشار و جريانهاى پراكنده را جذب كرد . بدين ترتيب مكتب جديد ( مكتب جعفرى ) در سرزمينهاى اسلامى رواج يافت و به صورت جريانى فكرى كه گرايشهاى جعفرى ( شيعى ) را ترويج و نمايندهء خط خاندان رسالت بود ، درآمد . امام كاظم عليه السّلام در اين زمينه ، نقش بارز و برجسته و ويژهاى داشت .
ب ) امام صادق عليه السّلام همزمان با متحول كردن جريان فكرى جامعه ، اذهان افراد خاصى را براى پذيرش رهبرى امام كاظم عليه السّلام و ايمان كامل به آن آماده مىنمود . « مفضّل بن عمر » مىگويد : « در محضر امام صادق عليه السّلام بودم كه ابو ابراهيم ، امام كاظم عليه السّلام وارد شد . امام صادق عليه السّلام فرمود : دربارهء [ امامت ] او سفارش مرا بپذير و اين امر ( امامت ) را با آن دسته از يارانت كه مورد وثوق تو هستند در ميان بگذار . « 1 »
ج ) اقدام امام صادق عليه السّلام به بستن راه بر دعوتهاى مشكوكى است كه با مطرح كردن خويش به عنوان جانشين امام ، درهم شكستن صف متحد شيعيان را در سر مىپروراندند . يكى از اين موارد برخورد امام صادق عليه السّلام با جريان « اسماعيليه » بود . حضرت به شيعيان فهماند كه « اسماعيل » ، امام پس از او نيست . هنگامى كه اسماعيل فرزند امام صادق عليه السّلام درگذشت ، حضرت عدهاى از شيعيان را گرد آورد تا مرگ اسماعيل را خود ببينند ، مبادا كه منحرفان از نبود اسماعيل سوء استفاده كرده و مرگ او را به بهانههاى گوناگون ، وسيلهء فروپاشى تدريجى كيان و موجوديت تشيع كنند .
4 . امام موسى بن جعفر عليه السّلام در رنجهاى پدر و احضار مكرر او توسط
هامش
( 1 ) . اصول كافى 1 / 8 - 3 حديث 4 و الارشاد 2 / 216 .