فراوان و حقوق شرعى از سوى شيعيان براى امام فرستاده مىشد . از سوى ديگر حضرت كاظم عليه السّلام نخلستان و زمينهاى كشاورزى داشت كه منبع درآمد سرشارى براى حضرت بود ، اما تمام آن را در راه خدا و براى خشنودىاش به بينوايان و محرومان مىداد . او سيره و زندگى ابو ذر غفارى ، آن صحابى گرانقدر را براى ياران خود باز مىگفت ؛ همو كه هيچ انگاشتن خود ، دورى از دنيا و زهدش ضرب المثل بود .
امام كاظم عليه السّلام دربارهء ابو ذر فرمود : خداى رحمت كند ابو ذر را كه مىگفت : پس از [ داشتن ] دو قرص نان جوين كه چاشت به يكى و شام به ديگرى خود را سير كنم و دو پشمينه كه خود را بدان پوشانم دنيا [ و آنچه بدان تعلق دارد ] نكوهيده باد » . « 1 »
بخشندگى امام
حضرت كاظم عليه السّلام به تمام معناى كلمه تجلىگاه بخشش و در كرم و نيكى ضرب المثل بود . بينوايان و محرومان به او پناه مىبردند تا از كابوس فقر و دوزخ بينوايى نجاتشان دهد . مورخان متفقا گفتهاند كه او هرآنچه داشت ، بدون چشمداشت پاداش يا سپاسگويى در راه خدا به آنان داد . او آنچه به مستمندان مىداد ، مخفيانه و بهطور ناشناس بود تا مبادا ذلت خواهش را در چهرهء درخواستكننده ببيند . به همين جهت در تاريكى شب سراغ مستمندان و طبقه محروم مىرفت و بدون اينكه آن نيازمند بداند اين دهش از كيست و از كجا مىآيد ، مورد عنايت امام عليه السّلام قرار مىگرفتند و حضرت از كمك و نيكى خود بهرهمندشان مىكرد و كيسههايى حاوى دويست تا چهارصد دينار « 2 » به
هامش
( 1 ) . اصول كافى 2 / 134 .
( 2 ) . تاريخ بغداد 13 / 28 .