35 . اى هشام ، امير المؤمنين ، على بن ابى طالب عليه السّلام مىفرمود : « كسى در صدر مجلس بنشيند كه سه خصلت داشته باشد : چون از او بپرسند پاسخ دهد و زمانى كه جماعت حاضر از گفتن بازمانند ، او سخن بگويد و چون از وى مشورت بخواهد آنچه صلاح آنان باشد به ايشان بگويد . پس هركس از اين خصلتها بىبهره باشد و در صدر مجلس بنشيند احمق است » .
هرگاه در پى نياز خود بوديد ، آن را از اهلش بخواهيد .
گفته شد : اى فرزند رسول خدا ، چه كسى اهل آن است ؟
همانان كه خداوند در كتاب خود از آنان ياد كرده ، فرموده است : « تنها خردمندان هستند كه پند مىپذيرند » ، سپس فرمود : آنان [ كه شايسته است از ايشان درخواست شود ] خردمندان هستند » .
همنشينى با صالحان فرا خوانندهء به سوى صلاح و رستگارى است ، ادب [ آموزى از ] عالمان ، مايهء زيادى خرد است ، فرمانبردارى از حاكمان دادگر كمال عزت است ، فزونى بخشيدن به مال [ از طريق تجارت و معاملهء مشروع ] همهء جوانمردى است ، راهنمايى كسى كه نظر و مشورت خواهد ، به جاى آوردن حق نعمت است و دست برگرفتن آزار ديگران كمال عقل و موجب آسايش تنها در دنيا و آخرت است » .
36 . اى هشام ، خردمند با كسى كه بيم مىرود گوينده را دروغپرداز بخواند ، سخن نمىگويد ، از آنكه ترس محروم كردن دارد ، خواهش نمىكند ، چيزى را كه توان انجامش ندارد وعده نمىدهد ، به آنچه كه به سبب آن مورد ملامت قرار مىگيرد [ و مستحق آن نيست ] اميد نمىبندد و به كارى كه ترس ناتوانى در انجام آن دارد تن در نمىدهد .
امير المؤمنين ، على بن ابى طالب عليه السّلام به اصحاب خود سفارش كرده ، مىفرمود : شما را سفارش مىكنم كه در نهان و آشكار از خدا بترسيد ، به هنگام خشم ، عدل و رضايتمندى در پيش گيريد ، در فقر و غنا به كسب معاش بپردازيد ، با آن كس كه [ پيوند خويشى را ] با شما گسسته بپيونديد ، از كسى كه بر شما ستم كرده درگذريد و بر آن كس كه شما را [ از نعمتهايى كه در اختيار داشته ] محروم كرده ، عطوفت و مهربانى ورزيد . نگاهتان عبرتپذير باشد و خموشىتان [ به ] انديشه [ سپرى شود ] ، گفتارتان ذكر و سرشتتان بخشندگى باشد ، زيرا بخيل به بهشت نرود و سخى و بخشنده در دوزخ جاى نگيرد » .
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 261
مساهمون: منذر حكيم
ص٢٦١