عقايد ، اخلاق ، احكام ، سيره ، تاريخ و رجال تقسيم شده است .
با نگاهى گذرا به مسند امام كاظم عليه السّلام و در نظر گرفتن شرايط سخت سياسى و اجتماعىاى كه امام كاظم عليه السّلام و ياران و شيعيان او در دورهاى حدود سى و پنج سال با آن دست به گريبان بودند ، به سترگى نقش فكرى و نيز دادههاى علمى امام كاظم عليه السّلام كه امت اسلامى به صورت عام و جماعت صالحان و طالبان دانش پيرو خط اهل بيت عليهم السّلام بهطور خاص از آن برخوردار بودند ، پى مىبريم .
مسند امام كاظم عليه السّلام به ترجمه 638 تن از راويان امام كاظم عليه السّلام پرداخته است .
بايد به اين امر توجه داشت كه چنين رقمى براى يك دورهء 35 ساله و شرايط آن دوره رقم بسيار بزرگى است . فهرست اين مسند دربردارندهء تعداد نصوص هرباب از ابواب دانش است كه برخى به واسطهء امام كاظم عليه السّلام از پدران و جدش رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نقل شده كه اين خود گواهى بر نهايت توجه و اهتمام آن حضرت به سيرهء جدش مىباشد و پارهاى ديگر از نصوص به هيچ كس اسناد نشده است كه بايد آن را از تراث خاص امام كاظم عليه السّلام دانست .
« الرسالة الكبيرة » كه از حضرت كاظم عليه السّلام در مورد « عقل » نقل شده است از مورد دوم ؛ يعنى تراث خاص امام عليه السّلام مىباشد كه ممكن است تنها رسالهء جامعى باشد كه از ديدگاه كتاب و سنت به « عقل » و ارزيابى آن مىپردازد كه اين خود ميراثى فراگير و اثرى جاودان بوده و شيوه شناخت قرآنى و حديثى اهل بيت عليهم السّلام را دربردارد . در بخشهاى آينده ، نص كامل اين سفر گران سنگ را مرور خواهيم كرد .
جزء اول اين مسند شامل بابهاى زير است :
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 240
مساهمون: منذر حكيم
ص٢٤٠