قيام فخ
همانطور كه گفته شد ، قيام فخ مهمترين رخداد دورهء خلافت هادى عباسى بود . اين قيام توسط « حسين بن الحسن بن الحسن بن على بن ابى طالب عليه السّلام » عليه حاكم عباسى سامان داده شد . چندين عامل موجب به وجود آمدن اين قيام شد كه در اينجا به دو مورد از آنها اشاره مىكنيم :
نخست : ستمگرىهاى خلفاى عباسى ، بهويژه استبداد موسى ( هادى ) بود كه نسبت به علويان روا داشته مىشد .
دوم : واليانى بودند كه از سوى هادى عباسى بر مدينه گمارده شده بودند كه از جملهء آنان « اسحاق بن عيسى بن على » بود . اين والى ، فردى از نوادگان عمر بن خطاب ، معروف به « عبد العزيز » را به جانشينى خود برگزيد . عبد العزيز در آزار و تحقير علويان كار را به نهايت رساند . او علويان را ملزم كرده بود تا همه روزه نزد او رفته ، حضور خود را اعلام كنند . عبد العزيز ، علويان را واداشته بود تا براى حضور همه روزه ، يكديگر را ضمانت كنند . شرطهء تحت امر عبد العزيز ، در اقدامى جائرانه ، سه تن را به نامهاى « حسين بن محمد بن عبد الله بن حسن » ، « مسلم بن جندب » و « عمر بن سلام » دستگير كرده ، مدعى شدند كه اين افراد را بر خوان شراب ديده و گرفتهاند . به دستور عبد العزيز آنان را زدند ، سپس بر گردن ايشان ريسمان نهاد و به منظور رسواكردنشان فرمان داد تا آنان را در شهر بگردانند . « 1 »
در سال 169 ق . حسين آهنگ قيام كرد و امام كاظم عليه السّلام را از قصد خود آگاه
هامش
( 1 ) . همان 48 / 161 ( به نقل از مقاتل الطالبيين ) .