قالب ساختار و روشهاى سياسى و تربيتى به منظور اصلاح و هدايت امت بود تا از اين طريق بيدارى اسلامى و ارزشهاى مكتبىاش را به امت بازگرداند .
ب ) مسير ايجاد جماعت صالحان و عمق بخشيدن به جريان و روند تشيع بود كه امام كاظم عليه السّلام در اين مدت كوتاه با تمام توان اين مسير را دنبال كرد .
زمانى كه هارون الرشيد بر اريكهء قدرت تكيه زد ، بر حضرت سخت گرفت و امام عليه السّلام را به زندان افكند ، سپس به از ميان برداشتن آثار تبليغى و ثمرهء فعاليتهاى امام و سرانجام شخص حضرت پرداخت .
فعاليتهاى عمومى امام كاظم عليه السّلام
وجه غالب زندگى امام كاظم عليه السّلام در برنامهء كلىاش عدم تماس و ارتباط گسترده با امت اسلامى بود ، زيرا خلفاى عباسى و دستگاه جاسوسى آنان ، بر حضرت سخت گرفته ، هر حركتى را كه از امام كاظم عليه السّلام سر مىزد به ديده شك مىنگريستند ، اما در عين حال امام عليه السّلام زمينههاى گوناگونى را عرصهء فعاليت خويش كرد . در اينجا به مواردى از زمينههاى فعاليت امام كاظم عليه السّلام مىپردازيم :
1 . فعاليت در عرصهء سياست
امام كاظم عليه السّلام با علم به اين امر كه برخورد با دستگاه خلافت جان حضرتش را در معرض خطر قرار مىدهد ، موضع خود را در قبال خلفا و منصب خلافت براى امت روشن و آشكار كرد . اين حركت امام عليه السّلام به منظور جلوگيرى از رخنهء درك غلط به انديشهها بود تا مبادا سكوت و كنارهگيرى امام تأييد وضع موجود و دستاويزى براى موضعگيرىهاى شكستخورده