مقداره » . آنها به زبان فارسى به امام صادق عرض كردند : ما عربى نمىدانيم . و امام عليه السّلام به زبان فارسى به آنان فرمودند : « هركه درم اندوزد ، جزايش دوزخ باشد » « 1 » .
4 . ابان بن تغلب روايت مىكند كه از منزل خود در مدينه خارج شدم و مىخواستم به ديدار امام صادق عليه السّلام بروم . هنگامى كه به در خانهء آن حضرت رسيدم ، ديدم گروهى نزد آن حضرت هستند و من آنها را نمىشناختم و تاكنون كسانى را خوشچهرهتر و خوشرفتارتر از آنها نديده بودم كه در نهايت آرامش و طمأنينه بودند ؛ امام صادق عليه السّلام حديث مىفرمود و در آن مجلس پانزده نفر از زبانهاى مختلف را به حديث خود تفهيم كرد كه در ميان آنها عرب ، فارس ، نبطى ، حبشى و صقلبى بودند . عرب مىگفت حديث عربى بگو . فارسى مىگفت به فارسى بگو . حبشى مىگفت به حبشى بگو و صقلبى آن حضرت را به سخن گفتن به زبان خود مىخواند . امام صادق عليه السّلام به يكى از اصحاب خود فرمودند : يك حديث است كه من براى هر گروهى آن را به زبان آن گروه بيان كردم « 2 » .
5 . بين امام عليه السّلام و عمّار ساباطى ، گفتوگويى به زبان نبطى درگرفت . عمّار ساباطى مبهوت شد و همچنان كه مىرفت ، مىگفت نديدم كسى فصيحتر از شما به زبان نبطى سخن بگويد .
امام صادق عليه السّلام به او فرمودند : « اى عمّار ، و به همهء زبانها » « 3 » .
هامش
( 1 ) . الإمام الصادق كما عرفه علماء الغرب / 46 .
( 2 ) . الإمام الصادق كما عرفه علماء الغرب / 46 - 47 .
( 3 ) . اختصاص 283 .