از ديگر مصاديق تواضع و فروتنى امام صادق عليه السّلام اين است كه : مردى روستايى چند روزى به خدمت امام صادق عليه السّلام مىآمد . امام صادق مدّتى از او بىخبر بودند . از اصحاب خود دربارهء او سؤال كردند . مردى از اصحاب كه آن شخص روستايى را فرد مهمّى نمىدانست ، خطاب به حضرت كرد و گفت او نبطى است . امام عليه السّلام حرف او را اينگونه ردّ كردند كه : اصل هر مردى ، عقل و حسب و دين اوست ، و كرامت هر مردى تقواى اوست ، و تمام مردم در اينكه از آدم زاده شدهاند مساوىاند . آن مرد كه اين حرف را زده بود ، خجالت كشيد « 1 » .
اخلاق والاى امام صادق عليه السّلام
امام صادق عليه السّلام به مرتبهء بزرگى از اخلاق والاى اسلامى و انسانى دست يافته بود . امام عليه السّلام به واسطهء همين اخلاق خوب ، كه امتداد اخلاق بزرگمنشانهء جدّش رسول خدا - كه همين اخلاق موجب برترى او بر ساير پيامبران گرديده بود - توانسته بود دلهاى مردم را به دست آورده ، و عواطف و محبّت آنان را به خود جلب نمايد .
نشانهء اين مكارم اخلاق و بلندطبعى آن حضرت ، اين بود كه به كسانى كه به ايشان بدى روا مىداشتند ، خوبى و احسان مىنمود . روايت شده است در ايّام حج ، يكى از حاجيان به گمان اينكه هميان يا كيسهء پول خود را گم كرده است ، به جستوجوى آن پرداخت و چون در مسجد پيامبر جز امام صادق كه مشغول نماز بود كسى را نديد و آن حضرت را نمىشناخت ، در آن حضرت درآويخت كه تو هميان مرا برداشتهاى . امام با كمال مدارا و نرمى به او گفتند : در
هامش
( 1 ) . حياة الامام الصادق عليه السّلام 1 / 66 به نقل از مطالب السؤول .