كه مىفرمود : هركس عمل خود را بر پايهء شكّ يا ظنّ محكم كند ، عمل او ارزشى نداشته و حبط مىشود ، همانا كه حجّت خدا حجّتى روشن و آشكار است « 1 » .
5 . از مسعدة بن صدقه از امام صادق عليه السّلام از پدران بزرگوارش عليهم السّلام روايت شده كه فرمودند : پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله فرموده است : از ظنّ و گمان بپرهيزيد كه همانا ظنّ و گمان دروغترين دروغهاست « 2 » .
نمونههايى از كجفهمى در مسائل دينى
1 . عبد المؤمن انصارى روايت كند كه به امام صادق عليه السّلام عرض كردم :
گروهى از رسول خدا روايت مىكنند كه فرمود : « اختلاف امّتي رحمة » ؛ اختلاف در ميان امّت من رحمت است . امام صادق عليه السّلام فرمودند : « راست مىگويند » ، گفتم : اگر اختلاف در ميان امّت رحمت است . پس اجتماع در ميان امّت مايهء عذاب است ! امام صادق عليه السّلام فرمودند : اينگونه كه تو گمان كردهاى و آنان به آن راه رفتهاند ، نيست . منظور پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله اين آيه از قرآن كريم است : ( پس چرا از هر فرقهاى از آنان ، دستهاى كوچ نمىكنند تا [ دستهاى بمانند و ] در دين آگاهى پيدا كنند و قوم خود را - وقتى به سوى آنان بازگشتند بيم دهند - باشد كه آنان [ از كيفر الهى ] بترسند ؟ ) . پس خداوند متعال آنها را امر كرده تا به سمت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله بروند و دانش بياموزند . سپس به سمت قوم و قبيلهء خود برگردند و آن دانش را به آنان بياموزند ، مراد از كلمهء اختلاف ، رفتن آنها به شهرهاست نه اختلاف پيدا كردن در دين خدا . بلكه دين خدا يك دين بيشتر نيست « 3 » .
هامش
( 1 ) . كافى 2 / 400 ، كتاب الايمان و الكفر ، باب الشكّ ، ح 8 .
( 2 ) . قرب الاسناد 29 ، احاديث متفرّقه ، ح 94 .
( 3 ) . معانى الاخبار 157 / 1 فى معنى قوله اختلاف امّتى رحمه .
البته آنان كه با زبان عربى آشنايى دارند مىدانند كه كلمهء اختلاف داراى دو معنى است و در لغت به معنى رفت و آمد نيز آمده است .