خدايت رحمت كند كه از ايمان سؤال كردهاى ، ايمان اقرار به زبان و پيمان قلبى و عمل كردن به آن پيمان بوسيلهء اعضا و جوارح است . ايمان داراى اجزائى است كه هركدام به يكديگر پيوستهاند . و ايمان ، اسلام و كفر سه خانهاند [ يا سه دايرهء تو در تو كه هرگاه كسى از دايرهء ايمان بيرون رفت هنوز در دايرهء اسلام باقى است و هرگاه از دايرهء اسلام بيرون رفت وارد دايرهء كفر مىشود و رابطهء اين سه از باب عموم و خصوص مطلق است ] گاه مىشود كه بندهء خدا قبل از آنكه مؤمن باشد مسلمان است . اما نمىشود كه مؤمن باشد امّا مسلمان نباشد . پس اسلام قبل از ايمان و ايمان با اسلام شريك است « 1 » .
3 . عبد اللّه بن مسكان از يكى از اصحاب امام صادق عليه السّلام نقل مىكند كه گفت : به امام صادق عليه السّلام عرض كردم : اسلام چيست ؟ امام صادق عليه السّلام پاسخ دادند : دين خدا . نام دين خدا اسلام است و اين دين قبل از اينكه شما به وجود بياييد و اكنون كه وجود داريد و بعد از شما ثابت و برقرار است . هركس به دين خدا اقرار نمايد مسلمان است . امّا كسى كه به دستورات خداوند متعال عمل كند ، مؤمن است « 2 » .
تفقّه در دين
1 . از عبد اللّه بن الرّحمن زيد از پدرش از امام صادق عليه السّلام روايت شده كه گفت :
« قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله : طلب العلم فريضة على كل مسلم ، ألا و أن اللّه يحب بغاة العلم » ؛
رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله فرموده است : به دنبال علم رفتن بر هر مسلمانى واجب است ، آگاه باشيد كه خداوند آنان را كه راه دانش را برگزيدهاند دوست دارد « 3 » .
هامش
( 1 ) . كافى 2 / 27 ، كتاب الايمان و الكفر ، باب انّ الاسلام قبل الايمان ، ح 1 .
( 2 ) . كافى 2 / 38 ، كتاب الايمان و الكفر ، باب 30 باب انّ الايمان مبثوث لجوارح البدن كلّها ، ح 4 .
( 3 ) . كافى 1 / 30 ، كتاب فضل العلم ، باب 1 ، باب فرض علم ، ح 1 .