ملحق كردهاند « 1 » « 2 » .
به دليل عنايت بيش از حدّ امام صادق عليه السّلام به رشتههايى از علوم طبيعى كه نمونههايى از آن را در خلال بحثهاى اين كتاب پيشتر ديدهايم ، مىتوان گفت كه تمدّن امروز انسانى - يا تمدّن اروپا - مديون ميراث علمى امام صادق عليه السّلام است .
ميراث علمى و حديثى كه دانشمندان مكتب اهل بيت عليهم السّلام از امام صادق عليه السّلام نقل و جمعآورى نمودهاند به تنهايى هم از حيث كمّيّت و هم از حيث پرداختن به رشتههاى مختلف علوم انسانى و طبيعى ، بيشتر از ميراث حديثى هركدام از معصومين عليهم السّلام مىباشد .
ما در بحثهاى سابق اين كتاب مانند دانشگاه اهل بيت عليهم السّلام يا جمعيّت صالحان ، مقدارى از احاديث شريف آن حضرت را ذكر نمودهايم . امّا براى استفادهء بيشتر و ايجاد وحدت سياق با ساير جلدهاى اين مجموعه ، اكنون دستهء ديگرى از روايات و ميراث علمى امام صادق عليه السّلام را كه در مسائل مختلف معرفت اسلامى جمعآورى نمودهايم بيان مىكنيم :
هامش
( 1 ) . محمّد حسين مظفّر ، الامام الصّادق عليه السّلام 127 - 130 .
( 2 ) . به رغم اعترافات عالمان اهل سنّت و تحسين امام صادق عليه السّلام توسّط آنان و اعتراف به اين مطلب كه پيشوايان مذاهب و علماى بزرگ آنان به دست امام صادق عليه السّلام پرورش يافته و راويان آنقدر از احاديث او نقل كردهاند كه شرق و غرب را پركرده است ، مىبينيم بخارى صاحب صحيح بخارى كه از خوارج ، فاسقان و افراد مجهول هم روايت نقل مىكند ، حتّى يك حديث هم از امام جعفر بن محمّد صادق عليه السّلام روايت نقل نكرده است .