آنجا كه گفته است : من از ذريّهء فاطمهء زهرا هزار تن يا بيشتر را كشتم ، امّا سيّد و مولاى آنان جعفر بن محمّد را باقى گذاشتم « 1 » .
قيام محمّد بن عبد اللّه ( صاحب نفس زكيّه )
محمّد بن عبد اللّه بن حسن بن حسن بن علىّ ملقّب به صاحب نفس زكيّه ، پيش از به حكومت رسيدن عبّاسيان به اتّفاق آراء همهء بنى هاشم براى خلافت برگزيده شده بود . همين منصور دوانيقى در خدمت او بوده ، لباسهاى او را مرتّب كرده و براى نزديك كردن خود به او عنان اسبش را مىگرفت . منصور به همراه برادرش ابو العبّاس سفّاح دوبار با محمّد بن عبد اللّه بيعت كرد . امّا پس از آنكه عبّاسيان حكومت را ربوده ، شروع به استبداد كردند و ظلم آنان در ميان جامعه منتشر شد ، محمّد بن عبد اللّه از كار آنها ناراحت شد و مردم را به سوى خود خواند . مردم به سمت او گرايش پيدا كردند و او با برادرش ابراهيم مخفى شد و مبلّغان خود را به شهرهاى اسلامى فرستاد تا مردم را به بيعت او بخوانند .
هنگامى كه خبر شهادت عبد اللّه محض پدر نفس زكيّه و ساير سادات حسنى كه به همراه او بودند به محمّد رسيد ، او در مدينه قيام خود را آشكار كرد . مردم با او بيعت كردند . حتّى فقهاى مدينه نيز از بيعت با او بسيار خوشحال شدند . هنگامى كه كار او گسترش يافت به سمت اهل يمن و مكّه رفت و آنان نيز براى بيعت با او درنگ نكردند . محمّد در ميان آنان به سخنرانى ايستاد و گفت :
امّا بعد . اى مردم ، كار اين طاغوت و دشمن خدا ابو جعفر منصور بر شما
هامش
( 1 ) . عبد اللّه نعمه ، الادب فى ظلّ التشيّع 163 به نقل از شرح قصيدهء شافعى از ابى فراس 161 .