منصور خوب نبوده و ابو مسلم در ايّام حكومت ابو العبّاس سفّاح ، منصور را كوچك مىشمرده است « 1 » . امّا منصور در ايّام حكومت خود از ابو مسلم انتقام گرفته و او را به بدترين نحوى به قتل رساند .
امّا نكتهء دوّمى كه امام عليه السّلام در پاسخ كوتاه خود به ابو مسلم به آن اشاره كردهاند ، در رابطهء مرحلهء زمانى بود كه آكنده از اضطراب و دگرگونى بود و چنين دورهء زمانى در نظر امام عليه السّلام مناسب قبول طرح و برنامهء امام عليه السّلام نبود .
اينجاست كه مىبينيم فرمود : « و اين زمانه ، زمانهء من نيست » « 2 » .
4 . رويهء امام در اين مرحله
شرايط داغ سياسى اين اميد را در دل بعضى از اصحاب امام عليه السّلام ايجاد كرد و در ايجاد بعضى از گمانها و گفتوگوها در نزد آنان به عنوان الگوى ساير مردمان نقش داشت و آن اميد اين بود كه اين گروه اوضاع و شرايط را براى قيام و به دست گرفتن حكومت مناسب مىديدند . چرا كه آنان موقعيّت مردمى امام صادق عليه السّلام را بسيار بالا و تعداد افرادى كه جزء مواليان و دوستان آن حضرت بودند را بسيار زياد مىديدند . وقتى كه نامهء ابو مسلم خراسانى به امام رسيد تصوّرات و سؤالها دربارهء ضرورت نهضت و انقلاب امام صادق عليه السّلام بيشتر شد . فضل كاتب گويد : در نزد امام صادق عليه السّلام بودم كه نامهء ابو مسلم را آوردند . امام صادق عليه السّلام به آورندهء نامه فرمودند : « نامهء تو جوابى ندارد . از نزد ما خارج شو » - و آن جواب كوتاه را كه سابقا ذكر كرديم به ابو مسلم دادند - فضل كاتب گويد ما شروع به صحبت در گوشى با يكديگر كرديم . امام صادق عليه السّلام فرمودند :
هامش
( 1 ) . تاريخ يعقوبى 2 / 367 ، مسعودى 3 / 291 ، تاريخ مختصر الدّول 121 .
( 2 ) . شهرستانى ، الملل و النحل 1 / 154 ، تاريخ يعقوبى 2 / 349 .