كشيده ، بر آن نماز خوانده و او را دفن كرد ، پس از آنكه ابو مسلم منصب فرماندهى كل قوا را به دست گرفت ، فورا از خراسان حركت كرد تا فرماندهى تودههايى كه منتظر دستورات او بودند و در نهايت شور و هيجان براى جنگ با امويان بهسر مىبردند به دست بگيرد . او در خطبهاى قبل از جنگ به لشكريان و داعيان خود اينچنين گفت : به دلهاى خود جرأت بدهيد كه از اسباب پيروزى است ، بيشتر كينهها را به ياد بياوريد . چرا كه كينه ، گامهاى شما را محكم مىكند و همواره اطاعت از ما فوق را پيشه كنيد كه پناهگاه هر رزمندهاى است « 1 » .
قيام ابو مسلم از آنجا آغاز شد و از كارهاى او اين بود كه در ميان سپاه امويان بذر دشمنى مىپاشيد تا آنان را از يكديگر جدا كند . او از اين امر استفاده كرد و در كار خود نيز پيروز شد . مردم سراسيمه از هرات و طالقان و مرو و بلخ با لباسها و پرچمهاى سياه گرداگرد ابو مسلم جمع شدند « 2 » .
ابو مسلم دست به كشتن بىگناهان نيز زد . آنچنان كه مورّخان نوشتهاند ، او بهجز كشتگانى كه در جنگها كشته شدند ، ششصد هزار عرب را با شمشير و به شكل فجيع كشت « 3 » .
سپاه ابو مسلم پيشروى كردند . پس از آنكه واليان اموى را در خراسان از بين بردند ، به سمت عراق تاختند . سپاهى همچون موج كه پرچمهاى سياه بر سر آنها سايهافكن بود . آنان عراق را بدون هيچ مقاومت قابل ذكرى اشغال كردند و اينچنين بود كه در سال 132 هجرى حكومت عبّاسى به دست ابو مسلم خراسانى در كوفه اعلام گرديد .
هامش
( 1 ) . حياة الامام موسى بن جعفر 1 / 326 .
( 2 ) . دينورى ، حياة الحيوان 360 .
( 3 ) . حياة الامام موسى بن جعفر عليه السّلام 1 / 326 .