چگونه اين اعضا را هركدام در جاى مناسب قرار داده است و چگونه هركدام از اين ظرفها را براى قبول هريك از اين فضولات قرار داده مبادا اين سموم در بدن منتشر شده و باعث ضعف و بيمارى شوند ، پس مبارك باد آنكه چنين نيكو تقدير كرد و برنامهء متقنى نهاد « 1 » .
ب - بهداشت : امام عليه السّلام راههاى پيشگيرى از بيماريهاى معده را بيان كردهاند .
امام صادق عليه السّلام همچنين از همنشينى و نزديكى به بيمارانى كه امثال بيمارى جذام را دارند ، نهى مىفرمودهاند . آن حضرت فرمودهاند : هيچكس با شخص جذامى صحبت نكند مگر اينكه به اندازهء يك ذراع بين آنها فاصله باشد « 2 » . در طبّ جديد هم آمده است كه ميكروب جذام در هوا منتشر مىشود و به اندازهء يك متر در اطراف شخص بيمار قابل سرايت است .
امام عليه السّلام فرمودهاند : همهء بيمارىها از سوء هاضمه نشأت مىگيرد « 3 » .
امام صادق عليه السّلام فرمودهاند : قبل و بعد از غذا دست خود را بشوييد « 4 » . شستن دستها قبل از غذا باعث مىشود كه ميكروبهاى احتمالى از بين برود و شستن دست بعد از غذا براى نظافت است .
ج - جانورشناسى : امام صادق عليه السّلام در توصيف جامعهء مورچگان اينچنين فرموده است :
به مورچگان و تمركز و همكارى آنها در جمع و تهيهء غذا دقّت كن . مىبينى كه گروهى از آنها وقتى دانه را به محلّ امن خود مىبرند به گروهى از مردم مانند كه غذا يا چيزهاى ديگر را به خانهء خود مىبرند . بلكه مردم از نظر جدّيت و چالاكى به
هامش
( 1 ) . بحار الانوار 3 / 57 به نقل از مفضّل بن عمر جعفى ، كتاب توحيد .
( 2 ) . وسائل الشيعة 2 / 208 .
( 3 ) . بحار الانوار 63 / 336 .
( 4 ) . بحار الانوار 63 / 356 .