يزيد در شهر شام چنين گفت كه :
« يا يزيد ! و محمد هذا جدي أم جدّك ؟ فإن زعمت أنه جدّك فقد كذبت و كفرت ، و إن زعمت أنه جدّي فلم قتلت عترته ؟ ! ! » ؛
اى يزيد ، اين محمّد آيا جدّ من است يا جدّ تو ؟ اگر گمان كردهاى كه او جدّ تو است بدانكه دروغ گفته و كافر شدهاى ، و اگر گمان دارى كه او جدّ من است ، چرا عترت و خاندانش را كشتهاى ؟ ! ! « 1 » .
2 . امام باقر عليه السّلام همچنين در سال 63 هجرى شاهد واقعهء حرّه بود . آن حضرت در سنّ 6 سالگى شاهد بود كه چگونه اهل مدينه بر حكومت يزيد شوريده ، انقلاب كردند ، و همچنين شاهد بود كه چگونه بزرگان و فقيهان مدينه بيعت يزيد فاسق و فاجر را شكستند « 2 » . آن حضرت در همان سنّ خردسالى مدينهء جدّش را ديد كه در زير گام ستوران سپاه يزيد بن معاويه افتاد و او سه روز اين شهر مقدّس را بر سپاهيان خود مباح كرد تا براساس رسوم جاهلى آن را غارت كرده ، اهلش را به قتل رسانده و متعرّض اعراض و نواميس آنها شوند « 3 » .
3 . از ديگر حوادث و پديدههايى كه امام باقر عليه السّلام در اين عصر و زمان با آن روبرو بود انحرافات فكرى بود كه امويان براى پيشرفت سلطه و حكومت خود در جامعه رواج مىدادند . مانند عقايد باطلى چون جبر ، تفويض و ارجاء .
چرا كه اين مفاهيم امّت را در برابر حاكمان ستمگر وادار به تسليم كرده و طغيان و سرپيچى آنان را از دستورات خدا و رسول ، توجيه مىنمود .
4 . از ديگر پديدههاى دورهء زندگى امام محمّد باقر عليه السّلام در سايهء پدر
هامش
( 1 ) . الفتوح 5 / 153 .
( 2 ) . تاريخ الخميس 2 / 300 .
( 3 ) . الكامل فى التّاريخ 4 / 113 .