معاوية بن ابى سفيان ، يزيد بن معاويه ، معاوية بن يزيد ، مروان بن حكم ، عبد اللّه بن زبير ، عبد الملك بن مروان و قسمت زيادى از خلافت وليد بن عبد الملك بود .
مرحلهء دوّم : اين مرحله از حيات پربار حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام از شهادت پدر بزرگوارش حضرت امام سجّاد عليه السّلام در بيست و پنجم ماه محرّم الحرام سال 95 هجرى آغاز مىشود . اين مرحله از زندگى امام باقر عليه السّلام مرحلهاى است كه آن حضرت مسئوليت رهبرى روحى و فكرى و سياسى عامّ امّت اسلام را برعهده گرفتند .
براساس مكتب فكرى اهل بيت عليهم السّلام مسئوليّت امامت شرعى تنها منحصر در رهبرى روحى يا فقط رهبرى سياسى و ادارهء حكومت و دولت اسلام نيست . بلكه از نظر مكتب اهل بيت عليهم السّلام امامت ، شامل هردو جنبه مىشود .
امام باقر عليه السّلام در اين مرحله از عمر شريفشان كه حدود نوزده سال به طول انجاميد ، به ادامهء راه امامان پيش از خود پرداخته و در اين راه با الهام گرفتن از اجداد طاهرش عليهم السّلام و دانشها و معارف و علومى كه خداوند متعال از خزانهء غيب به آن حضرت عطا كرده بود راه صحيح را براى تحقّق اهداف رسالت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله برگزيد .
اين امام بزرگوار در خلال اين سالها توانست دانشهاى مكتب اهل بيت عليهم السّلام را در همهء عرصههاى زندگى بر امّت اسلام عرضه نموده و نسلهايى از فقها و راويان را تربيت كرد كه براى گروه نخبگان صالحى كه خطّ رسالى صحيح اهل بيت را بپذيرند و در راه تحقيق اهداف والاى آن بكوشند و چون بنيان استوارى باشند .
امام باقر عليه السّلام در اين مرحله از عمر شريف خود با روزهاى آخر حكومت
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 62
مساهمون: منذر حكيم
ص٦٢