امام باقر عليه السّلام بنيانگذار تدوين قوانين حقوق متقابل بين فرزندان و والدين مىباشد ، در نظر آن حضرت آنچه بر والدين واجب است تربيت فرزندان مطابق با مفاهيم و ارزشهاى اسلامى « 1 » ، همچنين دور نگهداشتن فرزندان از انواع مختلف انحرافها مىباشد « 2 » .
امام باقر عليه السّلام براى تربيت فرزندان در مراحل مختلف زندگى برنامهء مدوّنى ارائه نمودهاند كه از ابتداى طفوليّت شروع شده به سنّ بلوغ ، سپس به سنّ تكليف و رشد و كمال آن فرزند منتهى مىشود « 3 » .
امام باقر عليه السّلام تأكيد فراوانى بر ايجاد توازن و تعادل در برخورد و رفتار با فرزندان داشتهاند . آن حضرت در اين رابطه فرمودهاند :
« شرّ الآباء من دعاه التقصير الى العقوق و شرّ الآباء من دعاه البر الى الافراط » ؛
بدترين پدرها آن كسى است كه كوتاهى در امر فرزندان موجب سركشى و نافرمانى فرزندان او شود . همچنين بدترين پدران آناناند كه در راه محبّت و دوستى به فرزندان طريق افراط و زيادهروى را پيشه كنند « 4 » .
امام باقر عليه السّلام همچنين فرزندان را نيز به نيكى به پدر و مادر سفارش كرده و فرمودهاند :
« ثلاثة لم يجعل اللّه عزّ و جلّ فيهنّ رخصة : اداء الأمانة الى البرّ و الفاجر ، و الوفاء بالعهد للبرّ و الفاجر ، و برّ الوالدين برّين كانا أو فاجرين » ؛
سه چيز است كه خداوند متعال به هيچوجه ترك آن را براى انسان مسلمان جايز
هامش
( 1 ) . مكارم الاخلاق / 222 .
( 2 ) . مكارم الاخلاق / 223 .
( 3 ) . ر . ك تربيت الطّفل فى الاسلام ، از انتشارات مركز الرّساله .
( 4 ) . تاريخ يعقوبى 2 / 320 .