دانشمندان بسيارى نشستهام . من حتّى در برابر ابن عبّاس كه از بزرگان اصحاب پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله بوده است نيز حضور پيدا كردهام . امّا در پيش هيچكدام از اين بزرگان بهگونهاى كه در برابر تو مضطرب مىشوم دلم به تپش و اضطراب نيفتاده است « 1 » .
8 . عبد اللّه بن معمّر ليثى به امام باقر عليه السّلام عرض كرده است : من سينههاى شما خاندان را خاستگاه رويش درخت دانش مىدانم ، ميوهء درخت دانش از آن شما و شاخوبرگ آن براى ديگر مردمان است « 2 » .
9 . شمس الدّين محمّد بن طولون گفته است : ابو جعفر محمّد بن زين العابدين ابن حسين بن علىّ بن ابى طالب رضى اللّه عنه ملقّب به باقر پدر جعفر صادق ( رضى اللّه عنهما ) دانشمند و سيّدى جليل القدر بوده است . وى بدين جهت باقر لقب گرفته است كه علم و دانش را گسترش بسيار داده است . چرا كه « تبقير » در لغت عرب بهمعناى توسعه دادن است .
شاعر در مدح او گفته است : اى كه سفرهء دانش را براى پرهيزگاران گستردهاى و اى بهترين كسى كه براساس فطرت ، لبّيك گفتهاى « 3 » .
10 . محمّد بن طلحهء شافعى گويد : او شكافنده و جمعآورى كننده دانشهاست . كسى است كه دانش خود را آشكار كرده و در ميان مردم برافراشته است . كسى است كه درخت نيكى نشاند و شاخوبرگش داد . قلب او صاف و دانشش پاكيزه ، جانش پاك و اخلاقش شريف بود . او همهء اوقات زندگى خود را به فرمانبردارى از خدا آباد ساخته و در مقام تقوا و پرهيزگارى
هامش
( 1 ) . فى رحاب ائمّة اهل البيت 4 / 10 .
( 2 ) . كشف الغمّة / 221 .
( 3 ) . الائمّة الاثنا عشر / 81 .يا باقر العلم لأهل التقى * و خير من لبّى على الأجبل