قلّههاى بلند كمال صعود دهد نيازمند به شكستن انس و الفت ميان خود و رفتار جاهلى است . به همين دليل است كه امام باقر عليه السّلام بر گام برداشتن افراد در راهى كه اين الفت را بشكند تأكيد فراوان نمودهاند . امام باقر عليه السّلام فرمودهاند :
خداوند متعال هرزه زبان بيهودهگو را دوست ندارد « 1 » .
امام باقر عليه السّلام همچنين در نفس اصحاب خود بذر ناخوش داشتن طمع و خواهشهاى نفسانى را كه موجب ذلّت و خوارى انسان مىشود مىكاشتند . آن حضرت فرمودهاند :
بدترين بندگان خدا بندهاى است كه رهبرش طمع باشد و بدترين بندگان خدا بندهاى است كه در راه رسيدن به خواستههاى نفس خود تن به ذلّت و خوارى دهد « 2 » .
امام باقر عليه السّلام براى اينكه شرّ و بدى را در جان اصحاب و يارانش ريشهكن نموده ، زشتى آن را در دلوجان آنان بنشاند ، اين روايت شريف را از جدّ بزرگوارش حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله نقل فرموده است كه :
بدانيد كه بدترين افراد امّت من آنانند كه مردم از ترس شرّشان به آنها احترام مىگذارند . بدانيد ، هركه را مردم از ترس شرّش احترام كردند از من نيست « 3 » .
آن حضرت همچنين فرمودهاند :
. . . در ميان كارهاى شرّ ، آن كارى كه عقوبتش سريعتر دامنگير صاحبش مىشود ظلم و ستم است ، و در عيب انسان همين بسكه در ميان مردم عيبى ببيند كه خود آن عيب را داراست امّا همان عيب را در خود نمىبيند ، و مردم را به چيزى دستور مىدهد كه قادر به انجامدادنش نيست و كسى كه همنشين خود را بىجهت آزار نمايد « 4 » .
هامش
( 1 ) . تحف العقول / 217 .
( 2 ) . كافى 2 / 245 .
( 3 ) . وسائل الشّيعه 16 / 24 .
( 4 ) . مختصر تاريخ دمشق 23 / 86 .