ج . برحذر بودن از غرق شدن در گناهان
يكى از امور بسيار واجب و ضرورى در تزكيهء نفس ، برحذر بودن و دورى كردن از گناهان است . اين كارى است كه مستلزم دقّت كامل در همهء خلجانات فكرى و همهء حركتها و موضعگيرىهاى انسان است و انسان براى رسيدن به اين مرحله محتاج تحليل فراگير انسان از همهء پديدهها و عوامل سقوط و تعالى نفس در عرصههاى معنوى مىباشد . به همين جهت است كه امام باقر عليه السّلام همگان را به احتياط كامل در فعاليتها فراخوانده است :
خداوند سه چيز را در سه چيز پنهان نموده است : رضايت خود را در اطاعت كردن از او ، پس هيچ عملى را كه اطاعت خدا محسوب شود ، كوچك و حقير نشماريد ، چرا كه شايد رضايت خداوند در آن باشد ، و خشم و غضب خود را در معصيت و نافرمانى پنهان كرده است ، پس هيچيك از گناهان را كوچك و حقير نشماريد ، شايد كه سخط خداوند در همان گناه باشد ، و خداوند اوليا و دوستان خود را در ميان خلايق و مردمان پنهان ساخته است ، پس هيچيك از مردم و مخلوق خدا را كوچك و حقير نشماريد ، شايد كه او يكى از اولياء خداوند باشد « 1 » .
امام باقر عليه السّلام همچنين همگان را بر احتياط در گفتار و قضاوت دربارهء اشخاص ، كارها و فعاليّتها دعوت مىفرمودهاند . آن حضرت در اين رابطه فرمودهاند : هيچكس از گناه سالم و در امان نمىماند مگر اينكه زبان خود را در كام كشد « 2 » .
آن حضرت همچنين به يكى از اصحاب خود فرمودهاند :
هامش
( 1 ) . كشف الغمّه 2 / 148 .
( 2 ) . تحف العقول / 218 .