پيش مىگيرد . به همين دليل است كه لازمهء بازگشت به راه راست محاسبهء دائم نفس و اقرار و اعتراف به خطايا و اشتباهات و سپس توبه و بازگشت و تصميم بر عدم بازگشتن به حالت گناه و معصيت مىباشد . از همينرو است كه امام باقر عليه السّلام بر انجام همهء اين مقدّمات تأكيد نمودهاند . اين تأكيدات از اقرار به گناه آغاز مىشود زيرا اينكار بهعنوان مقدّمهء نجات يافتن از گناهان بهشمار مىرود . امام باقر عليه السّلام در همين رابطه فرمودهاند : به خدا سوگند كسى از گناه نجات نمىيابد مگر اينكه به گناه خود اقرار و اعتراف نمايد « 1 » .
و فرموده است : در تحقق توبه پشيمانى از گناه كفايت مىكند « 2 » .
البته اقرارى كه پس از آن از خداوند متعال طلب آمرزش شود حتما آمرزش الهى را به دنبال خواهد داشت . امام باقر عليه السّلام فرمودهاند :
خداوند گناهان مردى صحرانشين را بهواسطهء دو جمله كه با آن خدا را خوانده بود بخشيد . آن دو جمله اين است : خداوندا اگر مرا عذاب كنى من شايسته و سزاوار عذابم . امّا اگر مرا بيامرزى به درستى كه تو سزاوار و شايستهء اين كار هستى . پس خداوند متعال گناهان او را بخشيد « 3 » .
توبه ، گناهان انسان را محو مىنمايد و انسان به اين وسيله مىتواند دوباره به راه راست بازگردد . امام باقر عليه السّلام فرمودهاند :
كسى كه از گناه توبه نمايد ، همانند كسى است كه اصلا گناه نكرده است . امّا كسى كه همچنان بر گناه خود پابرجاست امّا به زبان از گناه استغفار مىكند همانند كسى است كه مسخرگى پيشه نموده است « 4 » .
هامش
( 1 ) . كافى 2 / 311 .
( 2 ) . وسائل الشيعة 16 / 59 .
( 3 ) . وسائل الشّعيه 16 / 60 .
( 4 ) . كافى 2 / 316 .