همواره مراقب عقل و ضمير و وجدان و احساس آدمى است و همهء حركات و سكنات او را مىشمارد . به همين دليل حضرت امام باقر عليه السّلام تأكيد زيادى بر احساس اين مراقبت الهى از ناحيهء انسان داشتند تا اينكه همين احساس خود انگيزهاى براى اصلاح نفس و تزكيهء آن گردد . آن حضرت در موعظهء گروهى از ياران خود اينگونه فرمودهاند كه :
واى بر تو اى انسان ، هرگاه براى تو شهوتى پيش بيايد يا زمينهء ارتكاب گناهى برايت فراهم شود از روى جهل و نادانى با سرعت به سوى آن مىروى و به انجام آن اقدام مىكنى . در انجام آن گناه بدان گونهاى كه گويا خداوند متعال تو را نمىبيند يا اينكه گويا خداوند متعال در كمين تو ننشسته است « 1 » .
د . توجّه دائم به روز قيامت
ياد هميشگى روز قيامت انسان را از انحراف بازداشته و انگيزهاى براى رها كردن نفس از قيدوبند شهوات و ظلمت طمعهاى دنيوى و پليدىهاى هواى نفس مىباشد . امام باقر عليه السّلام گروه ياران صالح خود را همواره متوجّه آن روز مىكردند تا اينكه آنان دائما ياد قيامت را نصب العين خود ساخته و اين امر انگيزهاى براى اصلاح و تزكيهء نفس آنان گردد . از رواياتى كه در زمينهء موعظه و پند دادن به گروه ياران از امام باقر عليه السّلام صادر شده است اين روايت شريف است :
. . . اى جويندهء بهشت ، چه خواب طولانى و چه مركب كند رو و چه همّت سستى دارى . پس چه دور است آنروز كه تو به آنچه مىخواهى برسى !
هامش
( 1 ) . تحف العقول / 212 .