ب - پيروى ارادهء انسان از ارادهء خدا .
ج - احساس كنترل الهى از انسان .
د - توجّه داشتن به روز قيامت .
الف - حاكم كردن عقل
خداوند متعال انسان را با دو عنصر عقل و شهوت آفريده است ، و روش شناختن راههاى هدايت را در خلال آيات روشن و حقيقتهاى ثابت عالم وجود به او عطا نموده است . خداوند انسان را مكلّف ساخته تا قلب و جان خود را براى دريافت نداى حقّ و جواب دادن به اين ندا آماده كند و خود را براى پركشيدن به افقهاى بلند و همّتهايى كه به مراتب بالاتر از رغبتها و شهوتهاى حسّى است مهيّا سازد . به همين خاطر است كه مىبينيم امام باقر عليه السّلام در روايات خود تأكيد بسيارى بر حاكم كردن عقل بر همهء رغبتها و شهوتهاى انسانى دارد . تا بدينوسيله جنبهء عقلانيّت ، خود واعظى درونى براى انسان باشد تا وى را در جهت تزكيهء نفس يارى رساند . آن حضرت فرمودهاند :
« من لم يجعل اللّه له من نفسه واعظا ، فإن مواعظ الناس لن تغني عنه شيئا » ؛
آنكس كه خداوند براى او از داخل نفس و جانش موعظهكنندهاى درونى قرار نداده باشد ، پند و موعظههاى مردم او را هيچگاه بىنياز نخواهد كرد « 1 » .
همچنين آن حضرت فرمودهاند :
هامش
( 1 ) . تحف العقول / 214 .