راه ديگر اين بود كه امام سجاد عليه السّلام هميشه انگشترى پدرش امام حسين را در انگشت داشت « 1 » .
ويژگى آزاد كردن بردگان در زندگانى امام سجاد عليه السّلام
آزاد كردن بردگان ويژگى منحصربهفردى است كه شريعت اسلام آن را آورده و ائمهء اطهار عليهم السّلام بسيار به آن اهميت مىدادهاند ، اما اين ويژگى در زندگى امام سجاد عليه السّلام بسيار آشكار شده كه در تاريخ ائمه عليهم السّلام بىمانند است و اين مطلب توجه و تحقيق بيشترى را طلب مىكند .
وقتى با دقت شرايط و روابط حاكم بر دورهاى كه امام عليه السّلام در آن مىزيسته است را مورد بررسى قرار داده و كارهاى آن حضرت را با جرياناتى كه در پيرامون آن حضرت به وقوع مىپيوست و شرايطى كه كار آزاد كردن بردگان توسط ايشان در آن صورت گرفته بود مقايسه نماييم درك هدف حقيقى امام عليه السّلام از اين كار ممكن خواهد گرديد ، كه به بعضى از اين شرايط اشاره مىكنيم :
1 . در اثر فتوحات پىدرپى تعداد بردگان در مملكت اسلام به صورت شگفتآورى افزايش يافته بود .
2 . امويان سياست نژادپرستى را در پيش گرفته بودند ، آنها بردگان را جزو مردم به حساب نمىآوردند بلكه آنان را شبه مردم مىدانستند .
3 . دستگاه حاكمهء دولت اسلام از خليفه گرفته تا وزرا و امرا و كارمندان جزء هيچكدام نشانى از اسلام نداشته و اگرچه در زبان آنان نام اسلام و
هامش
( 1 ) . سيد جعفر مرتضى ، نقش الخواتيم / 11 .