ويژگى دعا و مناجات در زندگى امام عليه السّلام
خداوند متعال مىفرمايد :
قُلْ ما يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّي لَوْ لا دُعاؤُكُمْ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزاماً
بگو : « اگر دعاى شما نباشد ، پروردگارم هيچ اعتنايى به شما نمىكند . در حقيقت شما به تكذيب پرداختهايد و به زودى [ عذاب بر شما ] لازم خواهد شد « 1 » .
سيد بن طاووس رضوان اللّه تعالى عليه در بيان مراد اين آيهء مبارك چنين مىگويد : خداوند بدون دعا هيچ مقام و منزلتى براى بندگان قرار نداده است به اين مفهوم كه قدر بندگان به درگاه خداوند به ميزان دعايى است كه به درگاه او مىكنند و منزلت آنان به اندازهء همت آنان در مناجات و خواندن خداوند است « 2 » .
در پرتو اين حقيقت قرآنى است كه امام سجاد عليه السّلام را در هرحال و هرآن مشغول دعا و مناجات با خداوند مىبينيم كه همواره فقر مطلق خود در برابر خداوند را آشكار مىنمايد و قدر و منزلت امام سجاد عليه السّلام درنزد خداوند از اين حال دعا و مناجاتش آشكار مىشود چراكه قدر و منزلت هركس به ميزان دعا و مناجاتى است كه با خدا داشته و همچنين دركى كه از نيازمندى خود به ذات اقدس ربوبى دارد و به مقتضاى آن درك خود را كاملا به خداوند متعال وابسته دانسته و از غير او رويگردان است .
در اينجا بخشى از متون شريفى كه در دعا و مناجات از امام سجاد وارد شده را انتخاب كردهايم كه نشاندهندهء اوج يقين و ايمان و بىنيازى است و انسان در صورت رسوخ اين حقيقت در قلب و عقلش كه تاثيرگذارى در اين
هامش
( 1 ) . فرقان / 75 .
( 2 ) . سيد بن طاووس ، فلاح السائل / 26 .