1 . جهاد فكرى و علمى
پيدا است كه انديشهء سالم يكى از اركان هرحركت صحيح سياسى مىباشد . فرهنگسازى براى تودهء مردم و بيدار كردن آنان نسبت به حوادثى كه در پيرامونشان واقع مىشود و آنچه بر سرشان مىآيد و وظايفى كه برعهدهء آنان است اولين پايهء مبارزه با نظامهاى فاسدى است كه در طول تاريخ در جهت دور نگاه داشتن مردم از حق و آموزههاى اصيل تلاش كردهاند .
امام زين العابدين عليه السّلام در اين زمينه نقش بسيار مهمى ايفا كرد كه در ايستادگى آن حضرت در برابر جلوگيرى شديد حكومت از نقل احاديث جلوهء آشكارى دارد « 1 » . آن حضرت امر به روايت حديث فرموده و مردم را به آن ترغيب كرده است . ايشان همواره در زندگى مطابق سنت عمل كرده ، آن را پياده ساخته و مردم را نيز به پياده كردن و عمل به آن دعوت مىكرد ، از آن حضرت روايت شده كه فرمود : « إنّ أفضل الأعمال ما عمل بالسنّة و إن قلّ » ؛ برترين عمل آن است كه مطابق سنت انجام شود گرچه اندك باشد « 2 » .
دعوت مردم به پناه آوردن به قرآن در شرايطى كه امام سجاد در آن مىزيست و حاكمان در صدد كندن ريشهها و اصول حق - كه در حافظان و مفسران قرآن تجلى مىنمود - بودند از مهمترين واجبات به شمار مىآمد و امام عليه السّلام در اين زمينه كوشش فراوانى كردند ، از كلمات آن حضرت است كه فرمودند :
با قرآن باش كه خداوند بهشت خود را خشتى از طلا و خشتى از نقره ساخته و به
هامش
( 1 ) . روند جلوگيرى از حديث - چه نقل و چه نوشتن - مستقيما بعد از وفات رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آغاز گرديد .
( 2 ) . محاسن / 221 ح 133 .