فرمانده جامعه و امت است از آن دور مىافتد ، طبيعتا بعد از فروپاشى دولت و اجتماع ، امت بدون رهبر به حال خود باقى مىماند و در برابر اولين حملهاى كه به آن بشود فرومىپاشد چه اينكه در برابر حملات متعددى كه خلافت عباسى با آن روبرو شد اين اتفاق افتاد .
اين فروپاشى به معنى سقوط دولت و انقلاب و تنها ماندن امت است ، اين امت هم در عين تدين به اسلام ، ايمان به آن و تعامل با آن ، به دليل تسلسل حوادث محكوم به فروپاشى خواهد بود ، چراكه امت اسلام مدت بسيار كمى را با اسلام صحيح به سر برده بود ، - همان زمان كمى كه شخص پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله عهدهدار امر رهبرى انقلاب بود - و پس از آن امت با انقلابى منحرف شده زندگى كرد ، انحرافى كه نگذاشت تا اسلام در عمق زندگى جامعه نفوذ كرده و آنان را در قبال عقيدهء خود مسئول سازد ، و نگذاشت تا اسلام با دادن فرهنگ خود به جامعه آن را در برابر فرهنگهاى بيگانه محافظت كرده و عدم فروپاشى آن را در برابر فرهنگها ، حملات ، و افكار جديدى كه حملهكنندگان به شهرهاى اسلام وارد مىكردند تضمين نمايد ، و امت در پى از دست دادن انقلاب ، دولت و فرهنگ ، خورد شدن شخصيت ، درهم شكسته شدن اراده و بسته شدن دستانش توسط حكومتهايى كه زمامدار اين انقلاب منحرف بودند و پس از فقدان روح واقعى خود ديگر به تنهايى خود را قادر به مقاومت نمىديد چراكه اين حكومتها امت را در برابر حكومتهاى جابرانهء خود به كرنش وادار كرده بودند .
طبيعى است كه چنين امتى در چالش با جريان كفرآميزى كه به جنگ با او آمده از هم بپاشد و به زودى امت ، رسالت و عقيدهء اسلامى يك جا ذوب شود و پس از اينكه زمانى يك حقيقت زنده بر صحنهء تاريخ بود از آن صفحه
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 119
مساهمون: منذر حكيم
ص١١٩