خود ناتوان خواهند بود .
بدين ترتيب اگر مربى تسلط و مراقبت كامل بر انسان و همه روابط اجتماعى او با ديگران نداشته يا تسلط وى به حدى نباشد كه تمام وجود را تحت سيطره او درآورد تربيت كامل محقق نخواهد شد و در صورت تحقق چنين شرايطى مربى به چنان كمالى دست خواهد يافت كه به تنهايى جانشين پدر و جامعه مىشود .
اين همان كارى است كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله انجام داد ، او به دليل اينكه رهبرى جامعهاى را به عهده داشت كه خود بنيانگذار آن بود بر همه روابط اجتماعى آن تسلط كامل داشت ، وى تمام خطمشىهاى اين جامعه و همه روابط داخلى آن چون رابطهء انسان با خود ، رابطهء انسان با خدايش ، رابطهء انسان با خانوادهاش و رابطهء انسان با ديگر افراد جامعهاش را پايهريزى كرد و بدين ترتيب شرط اساسى يك تربيت موفق را ايجاد نمود « 1 » .
اما با همه تلاش فراگيرى كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در رابطه با ايجاد تغييرات بنيادين در جامعه با عرف ، نظام و مفاهيم مخصوص آن به انجام رساندند اين عمليات تا تغيير بنيادين راهى طولانى در پيش داشت ، فاصلهاى به امتداد فاصله جاهليت تا اسلام ، آن حضرت مىبايست انسان جاهلى را از نو بازسازى كند و از او انسان اسلامى جديدى بسازد كه حامل نور اسلام باشد و تمام ريشهها و رسوب جاهليت را از جان او بركند .
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در برهه كوتاهى از زمان در جهت ايجاد چنين تغييرى گامهاى اعجابانگيزى برداشتند كه دربردارنده نتايج بزرگ و تحولات
هامش
( 1 ) . اهل البيت تنوع ادوار و وحدة هدف / 117 - 122 ، چاپ دار التعارف .