رفتار با ابوذر غفارى
عثمان بن عفان در آزار و اذيت مخالفان و ناراضيان سياست خود ، شدت عمل نشان داد ، جام خشم خود را بر سر آنان فرو ريخت و در جور و ستم بر آنان شدت بخشيد . ابوذر غفارى - كه با گرايش به اسلام باسابقهترين ياران رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به شمار مىآمد - از جمله ناراضيان و مخالفان سياست عثمان تلقى مىشد . عثمان وى را از اين كار منع كرد ولى او از شيوهء خود دست بر نداشت . عثمان بر آشفت و با غيرقابل تحمل ديدن وجود ابوذر ، وى را به شام تبعيد كرد ، ابوذر در شام نيز به آگاهى دادن مردم پرداخت و در مورد سياست بنى اميه كه معاوية بن ابى سفيان فرمانرواى عثمان اموى در شام ، آن را دنبال مىكرد ، بدانها هشدار داد .
معاويه از تلاش و فعاليت ابوذر به خشم آمد و طى نامهاى عثمان را در جريان خطر وجود ابو ذر ، قرار داد . عثمان ابو ذر را به مدينه فرا خواند ؛ ولى اين صحابى جليل القدر وظيفهء امر به معروف و نهى از منكر و هشدار از خطر بدسگالان اموى را نسبت به اسلام و مسلمانان ، همچنان پى گرفت . عثمان تشخيص داد بهترين وسيله براى رهايى از مخالفت ابوذر ، تبعيد وى به منطقهاى دور دست و خالى از سكنه است ؛ به همين دليل دستور داد وى را به ربذه تبعيد كنند و با اشاره به مروان حكم از او خواست مسلمانان را از بدرقه و خداحافظى با ابوذر ، باز دارد . ولى پيروان حق ، با اين خواستهء عثمان مخالفت كردند و عدهاى از جمله امام على عليه السّلام ، امام حسن و امام حسين ، عقيل ، عبد اللّه بن جعفر ، عمار ياسر ، آشكارا ، جهت خداحافظى با ابوذر رهسپار گرديدند .
تاريخ نگاران به نقل سخنانى حكيمانه و حماسى از بدرقهكنندگان پرداختهاند