مسلم و هوادارانش ، دست به توطئه زد و موفق شد به مخفيگاه و محل حضور آن حضرت دست يابد « 1 » و اين ماجرا آغاز عقبنشينى مردم به شمار مىآمد كه از استقامت و پايدارى در برابر جور و ستم ، دست برداشتند .
عبيد اللّه فرمانرواى جديد توانست با به كار گرفتن حيله و نيرنگ ، هانى بن عروه كه فرستادهء حسين عليه السّلام را پناه داده بود و به بهترين شكل ممكن از او پذيرايى نموده و در نظرخواهى و انديشه و تدبير با وى تشريك مساعى داشت ، دستگير نمايد و پس از گفتوگوى طولانى كه بين آندو صورت گرفت وى را به شهادت رسانده و دستور داد ، پيكر پاكش را در برابر ديدگان انبوه جمعيت از بلندى دارالاماره به زير افكندند . با اين عمل ترس و بيم در دل مردم راه يافت ، دست از يارى خود برداشتند و همهء روانه خانههاى خويش شدند و گويى اين قضيه اصلا ارتباطى با آنها نداشت . « 2 »
وقتى مسلم از ماجراى هانى اطلاع حاصل كرد و شاهد دست برداشتن قبيلهء بزرگ مذحج از يارى وى بود ، با ياران خود از جايگاهش خارج و جارچى وى ميان مردم ، آنان را به همراهى دعوت كرد و با آن جمعيت دارالاماره را به محاصره درآورد محاصرهء ابن زياد تنگتر و كار برايش فوق العاده دشوار شد ، ولى با زيركى و مكر و حيله توانست ، بر اين دشوارى فائق آيد و مردم را از اطراف مسلم پراكنده سازد . « 3 »
ابن زياد جاسوسانى را ميان مردم فرستاد تا با تظاهر به فراخواندن مردم به
هامش
( 1 ) . اعلام الورى 1 / 440 ، اخبار الطوال / 178 ، مناقب آل ابو طالب 4 / 91 ، فتوح ابن اعنم 5 / 9 ، تاريخ طبرى 4 / 271 ، انساب الاشراف / 79 .
( 2 ) . الكامل فى التاريخ 3 / 271 ، فتوح ابن اعثم 5 / 83 ، اعلام الورى 1 / 441 .
( 3 ) . سيرة الائمه الاثنى عشر ، بخش دوم / 63 ، اعلام الورى 1 / 441 ، مناقب آل ابو طالب 4 / 92 ، الكامل فى التاريخ 3 / 271 .