معينى از مردم نيست و نه تنها جوانان بلكه كودكان و زنان و پيرمردان نيز در اين راستا نقشى بسزا دارند ، برجستهترين الگو و نمونه را ارائه داد ؛ و تأثير فورى آن در مردم كوفه پديدار شد و با اظهار ندامت و پشيمانى در پيشگاه امام و اسلام ، احساس تقصير و كوتاهى نمودند و جنبش توابين در پى شورش مردم مدينه كه دو سال پس از حادثهء كربلا رخ داد ، شكل گرفت .
در واقع حادثهء كربلا ، تأكيدى حقيقى بر اين معنا بود كه رنج و دشوارىها نمىتواند مانعى براى ابراز سخن حق و تلاش در جهت حفظ و حراست آيين اسلام به شمار آيد . چنانكه روح ايثار و از خودگذشتگى را در دل مسلمانان غرس و ارادهء آنان را آزاد ساخت و به رويارويى با ستم و ستمپيشگان وا داشت و براى فرار از مسئوليت مبارزه و دفاع در راه عقيده و مقاومت و پايدارى در جهت اعتلاى كلمهء حق ، عذرى باقى نماند .
علت عدم قيام امام حسين عليه السّلام در دوران معاويه
رخدادهاى سياسى كه مسلمانان را پس از وفات رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله به اين سو و آنسو كشاند ، بر آنان سخت دشوار آمد و در ايام تسلط معاويه بر شام و نبرد وى با امام على عليه السّلام و سرانجام مجبور ساختن امام حسن عليه السّلام در جهت برقرارى صلح با معاويه ، به علل و اسبابى واقعى كه امت را فراگرفته بود ، به اوج شدّت خود رسيد . ولى ملاحظه مىكنيم كه امام حسين عليه السّلام در موضع كاملا سازگار خود با موضع امام حسن عليه السّلام در قبال معاويه ، حتى پس از شهادت برادر ، نيز هيچگونه تغييرى نداد و قيام نكرد و اين عدم تغيير در راستاى باقى بودن همان علت و انگيزهاى كه امام حسن عليه السّلام را به پذيرش صلح واداشت ، صورت پذيرفت . از جمله :