و انوف حميّة و نفوس ابيّه لا تؤثر طاعة اللئام على مصارع الكرام » ؛ « 1 »
به هوش باشيد ! اين مرد فرومايه فرزند فرومايه ، مرا بين دوراهى پذيرش شمشير و خوارى و ذلت قرار داده است .
هيهات كه ما زير بار ذلت رويم ، زيرا خدا و پيامبرش و مؤمنان از ذلتپذيرى ما ناخرسندند و اجداد طاهر ، دامنهاى پاك مادران و اصالت و شرف خانواده ، همت و الا و غيرت و نفوس با شرافت ، هرگز به ما اجازه نمىدهند اطاعت پستفطرتان و فرومايگان را بر مرگ شرافتمندانه ترجيح دهيم . . .
از همينجا مىتوان علل و انگيزههاى نهضت قيام ابا عبد اللّه الحسين عليه السّلام را در اين موارد خلاصه كرد :
[ پيآمدهاى حكومت يزيد ]
1 . فساد و انحراف حاكم و دستگاه حكومتى
امام حسين عليه السّلام كه شاهد انحراف شديد و گستردهاى در ردهء زمامدارى مسلمانان بود ، بازايستادن از حركت خداپسندانهاش براى وى مقدور نبود .
اگر ماجراى سقيفه ، خلافت را از صاحب اصلى و قانونىاش امام على عليه السّلام دور ساخت و پيروان سقيفه به گمان خويش و با توسل به ادعاى حرمت بيعت شكنى و همراهى با مردم و حرمت ايجاد تفرقه ميان مسلمانان و وجوب پيروى از پيشواى انتخابى خود ، بر اين امر صحّه گذاشتند ، ولى امير مؤمنان عليه السّلام به گونهاى ديگر كوشيد تا فسادى را كه در اثر رفتار خليفه غير معصوم به وجود آمده بود ، به اصلاح آورد و امام حسين عليه السّلام بخشى از اين واقعيتها را در برههء خلافت عثمان به روشنى شاهد بود .
هامش
( 1 ) . اعيان الشيعه 1 / 603 .