ج - خريدن مردم
معاويه در سياست اقتصادى خود شيوهاى جديد به نام « خريدن مردم » گشود و در كمال پستى و فرومايگى آن را اعلان داشت و گفت : به خدا سوگند ! هواداران پروپاقرص على را با پرداخت مال ، به خود متمايل خواهم ساخت و به اندازهاى ميان آنان مال و دارايى تقسيم كنم كه دنيايم بر آخرتش فايق آيد « 1 » .
نقل شده جمعى از اشراف عرب بر معاويه وارد شدند وى به هريك از آنان يكصد هزار درهم و به حتات عموى فرزدق هفتاد هزار درهم هديه داد وقتى حتات از ماجرا اطلاع حاصل كرد به عنوان اعتراض خشمگين نزد معاويه برگشت و معاويه بدون شرم و حيا در پاسخ وى گفت : من با پرداخت آن پول به آنان دينشان را خريدم ولى تو را به حال خود رها ساختم .
حتات گفت : دين مرا نيز خريدارى كن ، معاويه فرمان داد جايزهاش را كامل كنند « 2 » .
د - ماليات نوروز
معاويه با بدعتى كه بدون هيچ دليلى آن را در آيين اسلام ايجاد كرد ، براى تأمين هزينههاى خود ، ماليات نوروز را بر مسلمانان تحميل كرد و در جهت پرداختن آن سخت آنان را مورد جور و ستم و تهديد قرار داد . به گفته مورخان مبلغ اين ماليات به ده ميليون درهم مىرسيد كه مسلمانان به پرداخت آن عادت كرده بودند و فرمانروايان بعد از معاويه نيز با قرار دادن آن به عنوان يك شيوهء پسنديده ، مسلمانان را به پرداخت آن مجبور ساختند « 3 » .
هامش
( 1 ) . به وقعهء صفين از نصر بن مزاحم / 495 و شرح نهج البلاغه 2 / 293 مراجعه شود .
( 2 ) . حياة الامام الحسين 2 / 128 - 129 .
( 3 ) . حياة الامام الحسين 2 / 131 ، به الحياة الفكرية فى الاسلام / 42 مراجعه شود .