4 . امام حسن عليه السّلام در شورا
عمر بن خطاب پس از زخم برداشتن و اينكه مسأله شورا را بهگونهء معروف ، ترتيب داد به نامزدهاى عضويت در شورا چنين گفت : برخى از بزرگان انصار را در شوراى خود شركت دهيد ولى حق رأى و دخالت در كار ندارند و حسن بن على و عبد الله بن عباس را نيز در جمع خود داشته باشيد زيرا اينان با رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله خويشاوندى داشته ولى در شورا حق رأى ندارند و عبد الله ( فرزند عمر ) به عنوان مشاور در شورا حضور يابد ، او نيز حق رأى نخواهد داشت » و بدينسان ، افراد ياد شده در شورا حضور يافتند . « 1 »
امام حسن عليه السّلام حضور در جلسات شورا را پذيرفت و با حضور خود از عمر اعتراف گرفت كه حضرتش از جمله كسانى است كه حتى در بزرگترين و مهمترين ماجرايى كه امت با آن مواجه است حق مشاركت سياسى دارد تا مردم به اين قضيه پىببرند و خود بتواند در آينده در مسائل سرنوشتساز اظهار نظر كند هرچند از او پذيرفته نشود .
در دوران عثمان
1 . امام حسن عليه السّلام در وداع ابو ذر
امام مجتبى در مراسم توديع ابو ذر فرمود :
عمو جان ! اگرنه اين بود كه وداعكننده بايد خاموش باشد و بدرقهكننده ناگزير بايد بازگردد ، سخن [ از بيان آنچه در دل مىگذرد ] ناتوان مىماند و افسوس [ رفتنت ]
هامش
( 1 ) . الامامة و السياسة 1 / 28 .