چنين عمل مىشود . « 1 »
آيا واقعا رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله به هيچيك از صحابه دست نيافته بود كه وى را بر اين عهدنامهء بس مهم كه ارتباط به سرنوشت عدهء زيادى از مسلمانان به غير از اين دو كودك داشت ، گواه بگيرد ؟ ! آيا زمانى كه هيئت نمايندگى ثقيف حضور پيامبر شرفياب شدند و رسول خدا براى آنان عهدنامهاى نگاشت ، حضرت تنها به سر مىبرد كه براى گواه گرفتن ، به دو كودك زير پنج سال نياز حاصل كرد ؟
اندك مراجعهاى به متون تاريخى ، چنين احتمالى را فوق العاده بعيد مىداند زيرا اين متون به صراحت گوياى اين است كه رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله دستور داد براى هيئت نمايندگى ثقيف در مسجد سراپردهاى زدند تا به قرآن گوش فرا دهند و مردم را هنگام نمازگزاردن مشاهده كنند ، خالد بن سعيد بن عاص در آن جمع حضور داشت و خالد بن وليد نويسندهء آن عهدنامه نيز حاضر بود ولى با اين وصف هيچيك بر آن نوشتار گواهى ندادند . « 2 »
از اين ماجرا پى مىبريم كه رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله خواست به ارج و مقام حسنين اشاره كند و به مسلمانان بفهماند اين دو بزرگوار در جهت پذيرش مسئوليتهاى بسيار مهمى حتى در قراردادها و پيماننامههاى مهم سياسى نظير اين پيماننامه به خصوص كه با قبيلهء ثقيف ، سرسختترين دشمنان اسلام و مسلمانان به نگارش درآمد ، از شايستگى لازم برخوردارند .
هامش
( 1 ) . الاموال 279 - 280 ، به ترتيب الادارية 1 / 274 مراجعه شود .
( 2 ) . الحياة السياسية الامام الحسن ، از عاملى 44 .