ب - در دمشق
تاريخنگاران در بيان اينكه امام حسن عليه السّلام در دمشق بر معاويه وارد شده ، همداستانند ، ولى اختلافشان در اين است كه آيا حضور امام عليه السّلام در آن سامان ، يك بار اتفاق افتاده يا بيشتر . البته بر بحث و بررسى اين مسأله سودى مترتب نيست آنچه مهم به نظر مىرسد بررسى راز و رمز سفر آن حضرت به آن ديار است . از چشمانداز ما ، هدف امام عليه السّلام از اين سفر جز نشر مكتب اهل بيت عليهم السّلام و پرده برداشتن از واقعيت امر امويان در برابر جامعهاى كه معاويه آن را به گمراهى كشانده و از راه صحيح بيرون برده بود ، چيز ديگرى نمىتوانست باشد . دليل بر اين معنا از موضعگيرىهاى امام عليه السّلام و مناظراتى كه با معاويه داشته ، پيداست زيرا حضرت بدينوسيله وى را رسوا ساخت .
ولى دستهاى كه بر اين باورند سفر امام عليه السّلام براى گرفتن هداياى معاويه انجام شده از ديدگاه ما ، به يكى از روايات جعلى استناد جستهاند كه به هيچ وجه نمىتوان به آن استناد كرد ، زيرا امام عليه السّلام به عزت نفس و جوانمردى و عظمت معروف بود و از سويى ، آن بزرگوار با دارا بودن زمينهاى حاصلخيزى در مدينه كه درآمد كلانى براى حضرت داشت ، افزون بر آن ، حقوقى كه از ناحيهء مسلمانان شايسته و نكوكار به آن حضرت مىرسيد ، وى را از هداياى معاويه بىنياز مىساخت .
به فرض اگر اموالى از طرف معاويه به آن حضرت مىرسيد ، امام عليه السّلام آن را براى خود و خانوادهاش هزينه نمىكرد . در روايت آمده كه آن حضرت از آن اموال حتى به مقدار ارزش علفى كه چهارپايان به دهان مىگيرند ، بر