راهش دشوارىها آفريدند ، مورد حمايت خويش قرار داد . اينان با راه يافتن به درباره فرزند هند در پى گشايش و راه نجاتى براى خود برآمدند .
وقتى به امير المؤمنين عليه السّلام خبر رسيد كه مصقله به شام گريخته است ، تنها فرمود : خداوند او را بكشد چرا دست به اين كار زد ؟ چون آزادگان عمل كرد و نظير بردگان فرارى شد و سپس حضرت دستور به تخريب خانهاش داد . « 1 »
فضاى داخلى عراق به معاويه فرصت داد ، با حمله به روستاها و شهرهاى همجوار با شام دست به كشتار و غارت و چپاول بزند و مرزبانان را بىآنكه كسى از او جلوگيرى كند و يا عامل بازدارندهء دينى مانع وى شود ، مورد آزار و اذيت قرار دهد و امير المؤمنين عليه السّلام عراقيان را به يارى برادران خويش و تعقيب تجاوزكاران فرامىخواند ولى از آنان پاسخ دلخواه نمىشنيد .
لشكريان معاويه به فرماندهى بسر بن ارطاة به حجاز و يمن يورش بردند .
معاويه به او سفارش كرد از كاربرد هرگونه عملى كه موجب هرج و مرج و بىنظمى و ايجاد ترس و بيم در آن سامان مىشود ، كوتاهى نورزد بسر بن ارطاة با اجراى دستورات معاويه در مسير خود به مدينه خونريزى را به سرحد خود رساند و به هتك حرمت مردم پرداخته و به نواميش مردم اهانت روا داشت و اموال آنان را به يغما برد و هنگامى كه به مدينه رسيد ، با مردم آن ديار از هرگونه اهانت و درشتى فرو نگذارد . جمع بىشمارى از مردم آن شهر را از دم تيغ گذراند و ساير مردم را به بيعت با معاويه مجبور ساخت . با انتشار خبر جنايات بسر بن ارطاة در يمن ، ترس و بيم اين شهر را فرا گرفت و عبد الله بن عباس فرمانرواى امير المؤمنين عليه السّلام بر يمن ، از آن شهر گريخت وقتى بسر وارد
هامش
( 1 ) . اعيان الشيعه 1 / 525 - 526 مراجعه شود .