بيعت دوام نخواهد يافت ! و پس از او زبير و ياران رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و تمام مسلمانان مدينه به امام عليه السّلام دست بيعت دادند . « 1 »
حضرت ، موضعى را كه مسلمانان در قبال وى اتخاذ كرده و بر بيعت با آن بزرگوار پافشارى نشان دادند ، در خطبهء معروف خود شقشقيّه چنين به وصف كشيده است :
ناگهان ديدم مردم چونان يال كفتار بر سرم ريختند و از هرسو به من روآوردند .
ازدحام مردم چنان بود كه حسن و حسينم در فشار جمعيت كوبيده شدند ، و رداى من از دو سو پاره شد و مردم همانند گلهء گوسفند پيرامونم را گرفتند وقتى زمام حكومت را به دست گرفتم ، عدهاى بيعتشكنى كردند و گروهى از دين خارج شدند و دستهاى راه سركشى و طغيان پيش گرفتند و گويى اين سخن خداى سبحان را نشنيده بودند كه فرمود : اين سراى آخرت را براى كسانى قرار مىدهيم كه در زمين در پى برترىجويى و فساد نيستند و سرانجام نيك از آن پرهيزكاران خواهد بود .
امام عليه السّلام در ادامه خطبه به بيان موضع خويش نسبت به خلافت مىپردازد و مىفرمايد :
به هوش باشيد ! به خدايى كه دانه را شكافت و انسان را آفريد ، اگرنه اين بود كه انبوهى از جمعيت پيرامونم را گرفته و به ياريم قيام كردهاند و از اين جهت حجت تمام شده است و از سويى اگر نبود عهد و ميثاقى كه خداوند از عالمان و دانشمندان هر جامعه گرفته تا در برابر پرخورى ستمكاران و گرسنگى ستمديدگان ساكت ننشينند ، مهار شتر خلافت را بر كوهانش رها مىساختم و پايان امر آن را با جام آغازش سيراب مىنمودم و آنگاه به خوبى درمىيافتيد كه دنيايتان در چشم من بىارزشتر از آببينى بزغاله است .
هامش
( 1 ) . الفتوح 1 / 2 / 436 ، الامم و الملوك 3 / 456 .