و بدانها فرمود :
من خوش ندارم شما ياران ، اهل دشنام دادن باشيد ولى اگر عملكرد دشمنان را ياد آور شويد و كارهاى ناشايست آنان را برشمرديد ، به حقيقت و راستى نزديكتر و عذرتان پذيرفتهتر خواهد بود ، شما به جاى دشنام به آنها بگوييد : پروردگارا ! خون ما و آنها را حفظ كن ! بين ما و آنان را اصلاح نما ! و آنها را از ورطهء گمراهى ، به راه راست هدايت فرما : تا آن دسته كه جاهلاند ، حق را بشناسند و كسانى كه با حق سر ستيز دارند ، از اين كار دست بردارند و باز گردند . « 1 »
جوانمردى
در طول تاريخ نمىتوان براى جوانمردى و گذشت امام عليه السّلام نظيرى سراغ داشت نمونههاى جوانمردى در زندگى وى قابل شمارش نيست . از آن جمله :
به سربازان خود فرمان داد : مبادا در ميدان جنگ - از سر خشم و ناراحتى - دشمنى فرارى را به قتل برسانند و نيز آنان را از برگرفتن لباس و پوشاك افراد منع كرد و اجازه نداد مالى را به ناحق از كسى بستانند و آنگاه كه بر سر سختترين دشمنان خود كه براى نابودىاش دقيقه شمارى مىكردند ، پيروز شد ، آنها را مورد عفو قرار داد و در حقشان نيكى و احسان نمود و به يارانش اجازهء تعقيب و آزار و اذيت آنان را نداد در صورتى كه يارانش بر آن كار قدرت كافى داشتند . « 2 »
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه چاپ صحبى صالح 323 ، خطبهء 206 .
( 2 ) . البداية و النهاية 7 / 276 .