بدانچه جبرئيل بر او نازل كرد ، پى برد . امام عليه السّلام آشناترين ياران پيامبر به احكام دين و سرآمد آنان در قضاوت و داورى بود و در حفظ و حراست از دين برتر از ديگران بود و در تبليغ رسالت بيش از همه كوشيد . نظرش از همه دقيقتر و عين حقيقت بود ، تا آنجا كه عمر ، در حق او گفت : خداوند هيچگاه مرا در مسألهء دشوارى كه ابو الحسن در كنارم نباشد ، گرفتار نسازد . « 1 »
وى انديشمندى با تجربه و دانا ، صاحبنظرى آگاه ، داراى احساسى لطيف ، انسانى پاكسرشت و از روحى بىآلايش برخوردار بود ، فردى خوشسليقه ، بهرهمند از انديشهاى درست ، نيك روش ، حاضر جواب ، داراى حضور ذهن و مسئوليتشناس بود . « 2 »
عبادت و تقوا
على بن ابى طالب عليه السّلام به پرهيزكارى و تقوا مشهور بود و همين ويژگى عامل بسيارى از عملكرد و رفتار آن حضرت در مورد خود و نزديكان و مردم بود . پارسايى و تقواى على از قبيل پرستش و عبادت پارسايان ديگر نيست كه ناشى از شرايط اوضاع يا هواى نفسانى باشد ، عبادت و پرستشى كه از بسيارى پارسايان سراغ داريم ، گاهى واكنشى از ضعف روح و بيم و نرمى بوده و گاهى براى فرار از روبرو نشدن با زندگى و زندگان است و يا بسيارى از اوقات هوسى ميراث نهادنى است كه با هوس ديگرى تقويت مىگردد ، منشأش تقدسى است كه مردم و اجتماع از هر راه و رسمى به يادگار مانده ، دارند . آنگاه ملاحظه خواهى كرد كه عبادت ، از نگاه على ، تلاشى
هامش
( 1 ) . مناقب آل ابى طالب 2 / 361 چاپ دار الاضواء .
( 2 ) . مقدمهء شرح نهج البلاغه ، تحقيق محمد ابو الفضل ابراهيم .