انديشه همان است كه از امام على عليه السّلام به يادگار مانده است ، سخنى به گزاف نگفتهايم . « 1 »
اينك نمونهاى از ادبيّات به نظم آمدهء حضرت را با علم به وجود ديوان اشعار منسوب به آن بزرگوار در عرصههاى گوناگون ، برمىگزينيم كه برخى از تاريخنگاران با تكيه بر آنها به فرازهايى ادبى از آنها استناد جستهاند : امام عليه السّلام در سوك پدر بزرگوارش حضرت ابو طالب رضوان اللّه تعالى عليه مىفرمايد :
اى ابو طالب ! تو پناه بىپناهان و باران رحمت الهى بر زمين خشكيده و تشنه و روشنايى بخش تاريكىها بودى ، غم فقدانت فرشتگان را درهم شكست ، خداوند بر تو درود و صلوات فرستاد و در فردوس برين پذيرايت شد ، براستى كه تو بهترين عمو در حق رسول خدا بودى . « 2 »
به نقل جاحظ و بلاذرى : على عليه السّلام از همهء صحابه به فنون شعر آشناتر و فصيحتر و در خطابه ، سرآمد همگان و در نويسندگى برتر از همه بوده است ، از جمله اشعار حضرت در روز بدر مىتوان به ابيات ذيل اشاره كرد :
آنگاه كه سپاهيان ، پا به فرار گذاشتند و مسلمانان خردمند به سرعت اطراف پيامبر را گرفتند ، آن حضرت را يارى كرديم و با غيرت و جوانمردى سركشان را از دم تيغ گذرانديم ، هم آنان كه به هدايت رهنمون نگشتند و زمانى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم ما را به هدايت رهنمون گشت ، همه از خدا و حق اطاعت كرده و تقوا پيشه نموديم . « 3 »
هامش
( 1 ) . تاريخ الادب العربى فى ضوء المنهج الاسلامى ، از دكتر محمود بستانى ادبيات امام على عليه السّلام .
( 2 ) . الغدير : 3 / 106 و 7 / 378 و 379 .أبا طالب عصمة المستجير * و غيث المحول و نور الظلم
لقد هدّ فقدك اهل الحفاظ * فصلّى عليك ولىّ النعم
و لقّاك ربّك رضوانه * فقد كنت للمصطفى خير عمّ( 3 ) .نصرنا رسول اللّه لما تدابروا * و ثاب اليه المسلمون ذو و الحجى
ضربنا غواة الناس عنه تكرّما * و لمّا يروا قصد السبيل و لا الهدى
و لمّا أتانا بالهدى كان كلّنا * على طاعة الرحمان و الحق و التقّى