خرد ، دانش ، شناخت
[ امام على عليه السّلام مىفرمايد : ] 1 . هيچ ثروتى چون عقل و خرد ، و هيچ فقرى مانند جهل و نادانى نيست ، عقل سرچشمهء خير و برجستهترين امتياز و زيباترين زينت است .
2 . عقل و خرد پيك حق و پابرجاترين اركان است ، شخصيت آدمى به عقل و خرد او بستگى دارد و اصلاح هركارى با عقل و خرد انجامپذير است .
3 . علم و دانش ، پوشش است و عقل و خرد شمشير برّنده ، كاستىهاى اخلاقى خويش را با حلم و بردبارىات بپوشان و به وسيلهء عقل و خرد خويش ، با هواى نفس خود مبارزه نما ، انديشه ، آيينهاى شفاف است .
4 . عقل و خرد ، فرماندهء سپاه رحمان و هوا و هوس ، رهبر لشكريان شيطان است ، نفس آدمى جذبكنندهء ميان آن دوست ، هر يك بر ديگرى چيره شود ، در نفس آدمى جاى مىگيرد .
5 . برجستهترين بهرهء فرد ، عقل و خرد اوست ، اگر شخص به ذلّت افتد او را عزّت مىبخشد و اگر در ورطهء سقوط گرفتار آيد ، او را رهايى مىبخشد ، و اگر به گمراهى دچار شود ، وى را رهنمون و اگر سخن بگويد اشتباهاتش را بر طرف مىسازد .
6 . برترين مردم نزد خداوند كسى است كه عقل و خرد خويش را زنده و شهوت خود را بميراند و خويشتن را براى اصلاح آخرت خود به زحمت اندازد .
7 . دين به اندازهء عقل و خرد ، از آدمى خواسته شده است ، تا مؤمن از عقل و خرد برخوردار نباشد ايمان نياورده است . ارزش هر انسانى به عقل و خرد اوست .
8 . امام عليه السّلام عقل را چنين معرفى نموده است :
الف - عقل و خرد ، يعنى پرهيز از گناه و دورانديشى و قاطعانه تصميم گرفتن .
ب - عقل و خرد ، اساس علم و دانش ، و مبلّغ درك و فهم است .