بىتدبيرانه بود ، خداوند مسلمانان را از شر آن مصون داشت ، به هوش باشيد اگر كسى ديگر بار چنين بيعتى انجام دهد او را بكشيد . « 1 »
2 . اين بيعت در جمع اهل حل و عقد كه در به دست آوردن اجماع و نيز مشروعيت انتخاب ، شرطى اساسى به شمار مىآمد ، انجام نپذيرفت ، زيرا در سقيفه با طبقهء برجستهء صحابه نظير على عليه السّلام و عباس و عمار ياسر و سلمان و خزيمه بن ثابت و ابو ذر و ابو ايّوب انصارى و زبير بن عوام و طلحه ، و ابىّ بن كعب و بسيارى ديگر ، مشورتى صورت نگرفت
3 . در شيوهء بيعت گرفتن از مسلمانان ، سختگيرى و خشونت به كار گرفته شد و بسيارى از مسلمانان به زور وادار به بيعت شدند و تازيانهء عمر در راستاى اجرا و عملى شدن اين بيعت نقش بزرگى ايفا كرد .
4 . مفاهيم انحرافآميز سقيفه
الف - برترى جويى بر امت كه با شعار « چه كسى در حكومت محمد با ما به ستيزه بر خواهد خواست ؟ ! » نسبت به مسلمانان ، اهانت روا داشتند .
ب - تبديل معناى نبوت الهى و جانشينى رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم ، به حاكميتى فاميلى كه قدرت و مشروعيت خود را از انتخاب افراد قبيله به دست مىآورد نه از دستورات آيين مقدس اسلام .
ج - فرصت دادن به مسلمانان براى طرح تعدد قدرت و رقابت با كسى كه خداوند طبق دستورات حكيمانهاش اطاعت وى را بر مردم لازم شمرده و به تمرد واداشتن مردم در برابر حاكم معصومى كه به فرمان خدا منصوب شده بود چنانكه ( در مسأله جانشينى پيامبر ) اظهار داشتند : اميرى از ما و اميرى از شما .
هامش
( 1 ) . تذكرة الخواص 61 ، به صحيح بخارى كتاب الحدود ، باب رجم الحبلى مراجعه شود .