گرفت تا اين جامعه بتواند در هر شرايطى پايدار بماند و اسلام در سراسر گيتى حاكميت يابد و در اين راستا اساس كار خود را بر دو محور اصلى قرار داد :
يكى : ارشاد و آگاه ساختن امت ، به عنوان تودهء مردم و در خور فهم و فرهنگ و توانى كه در جهت گذراندن زندگى اسلامى ، بدان نياز داشتند و على عليه السّلام در اين محور نقشى مؤثر ايفا نمود . مىتوان گفت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم در گسترش طولى قلمرو جامعهء اسلامى و على عليه السّلام بر ژرفا بخشيدن عرضى آن مى كوشيد . بدين ترتيب مسئوليت على عليه السّلام تكميلكنندهء مسئوليت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم تلقى مىشد .
محور دوم : آمادهسازى و ارشاد نخبگانى كه برگزيدگان الهى بودند تا پس از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم به جانشينى حضرت درآمده و رهبرى جامعه و رسالت اسلامى را بر عهده و آن را از انحراف و گمراهى حفاظت نمايند و در سطح رهبرى كار آزموده بتوانند ادارهء آن را به دست گيرند . پيامبر اسلام از شركت دادن على عليه السّلام در كليهء عرصههاى مهم و پيچيده و دشوار و ضمن ارائه آگاهىهاى لازم به آن بزرگوار كه ديگران از آن بىبهره بودند ، وى را براى به دست گرفتن زمام رهبرى اسلامى پس از خود مهيا ساخت . « 1 » از امير مؤمنان روايت شده فرمود :
« علّمني رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و سلم من العلم ألف باب يفتح من كل باب ألف باب « 2 » ؛
رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم هزار باب دانش به من آموخت كه از هر بابى هزار باب ديگر گشوده مىشود . »
هامش
( 1 ) . آمادگى ائمه معصومين عليهم السّلام براى رهبرى و ادارهء مسلمانان ، در گرو كسب تجربيات و آموزشهاى سياسى نبود . آموزشهاى آنان از نوع آموزشهاى نورى و قلبى بود كه حديث : « الف باب » بيانگر آن است . ( مصحح )
( 2 ) . ائمة اهل البيت تنوع و وحدة هدف ، از شهيد محمد باقر صدر : 95 .