پنجم : سخنرانى حضرت در جمع زنان مهاجر و انصار كه به عيادت آن بزرگوار آمده بودند . « 1 »
ششم : فاطمه عليها السّلام وصيّت كرد هيچيك از دشمنانش در مراسم تجهيز و خاكسپارى پيكر مطهّرش نبايد شركت كنند . « 2 »
قيامى كه فاطمهء زهرا عليها السّلام بدان دست زد ، به معنايى شكست خورد و از جهتى به پيروزى رسيد ، از اين جهت كه نتوانست با حركت و قيامى كه در روز دهم رحلت پدر بزرگوارش انجام داد حكومت خليفه را براندازد ، شكست خورد . البته ما نمىتوانيم تمام امورى را كه به شكست اين حركت انجاميد به خوبى روشن سازيم ولى بىترديد شخصيت خليفه از مهمترين علل و اسباب اين شكست بهشمار مىآمد زيرا خليفه از زد و بند سياسى بهرهء كافى داشت و اوضاع را با مهارت و زيركى خاصى كنترل نمود كه نمونهء آن را پس از پايان يافتن خطبهء حضرت زهرا عليها السّلام در مسجد و سخنان ابو بكر با انصار در پاسخ آن مخدّره ، مىتوان يافت .
خليفه در حالى كه در پاسخ زهرا عليها السّلام در سوز و گداز بود ، بىگمان خود را اسير شعلهء آتش برافروختهاى كه پس از خروج فاطمه از مسجد ، زبانه مىكشيد يافت كه اين سخن را به زبان مىآورد و مىگويد : اين چه كارى است كه به هر سخنى گوش فرا مىدهيد ؟ او روباهى است كه شاهدش دم اوست . . . كه قبلا آن را يادآور شديم ، بنابراين ، چنين دگرگونى از حالتى ملايم و آرام ، به خشمى تند ، ما را به ميزان تسلّط خليفه بر احساسات خود و توان هماهنگى وى با
هامش
- رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم فرموده بود « فاطمة بضعة منّى من اغضبها اغضبنى ؛ فاطمه پارهء تن من است هر كس او را به خشم آورد مرا خشمگين ساخته است » اعلام النساء 4 / 123 ، كنز العمال 12 حديث 34222 .
( 1 ) . شرح نهج البلاغه 16 / 233 .
( 2 ) . همان 6 / 281 .