2 . نتايج سقيفه
رخدادهاى سقيفه موجب به وجود آمدن سه جناح مخالف شد :
1 . انصار ؛ كه با خليفه و رفقايش در سقيفهء بنى ساعده به نزاع و مشاجره پرداختند و ميان آنان بحث و مناقشه درگرفت و به سبب ريشهدار بودن تفكر وراثت دينى در ذهن اعراب و اختلافى كه ميان خود انصار به سبب نفوذ تعصّبات قبيلهاى در دلشان به وجود آمد ، ماجراى سقيفه به سود قريش تمام شد . « 1 »
ابو بكر و رفقايش در نزاع و كشمكش سقيفه ، بر سر موضوعى كه آن را حق خود مىدانستند ، دفاع خويش را متوجه نقطهاى نمودند كه در نظر بسيارى از مسلمانان ، داراى مقبوليت بود . زيرا وقتى قريش ، عنوان قبيله و نزديكان رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم را يدك مىكشيد ، به طور طبيعى از ساير مسلمانان به خلافت و حكومت آن حضرت سزاوارتر بود و در حقيقت مىتوان گفت : ابو بكر و دار و دستهاش از گردهمايى انصار از دو جهت بهره بردند :
نخست : انصار با عملى كه انجام دادند ، شيوهاى را اتخاذ كردند كه بدانان اجازه نمىداد از آن پس در صف هواداران على عليه السّلام قرار گيرند و فرمانش را گردن نهند و از سزاوارى وى به خلافت دم بزنند .
دوم : شرايط و اوضاع به گونهاى براى ابو بكر مهيا و دمساز شد كه وى را تنها مدافع حقوق مهاجران در گردهمايى سقيفه قرار داد و هيچ شرايطى مانند شرايط سقيفه منافع او را تأمين نمىكرد زيرا افراد سرشناس و صاحب نفوذ مهاجران كه در صورت حضورشان ، سقيفه در آن روز چنين نتيجهاى را به دست نمىداد ، در جلسه شركت نداشتند .
هامش
( 1 ) . تاريخ طبرى 4 / 25 چاپ دار الفكر بيروت .