برفرض اگر ثابت شود آن بزرگوار در كودكى يا در عنفوان جوانى شبانى نموده ، مىتوان علّت آن را در روايتى كه از امام صادق عليه السّلام بدان اشاره كرديم ، يافت و آن آمادهسازى الهى بود كه آن بزرگوار را با انجام دادن كارى ( مانند شبانى ) براى رسيدن به برجستهترين مراتب كمال ، شايستگى مىبخشيد . كمالى كه خداوند با اين فرمودهاش ، وى را بدان توصيف نموده :
به راستى كه تو داراى فضايل اخلاقى بس بزرگى هستى « 1 »
چنين كمالى پيامبر را براى تحمل مسئوليت سنگين رسالت الهى كه لازمهء توجه به مردم و تربيت آنان و شكيبايى بر دشوارىهاى طريق هدايت و ارشاد آنهاست ، آماده مىكند .
4 . جنگ فجار
در جنگ و درگيرىهايى كه ميان اعراب وجود داشت حرمت ماههاى حرام ناديده گرفته مىشد ، بههميندليل آنها را جنگهاى فجار ناميدند . « 2 »
برخى تاريخنگاران مدعىاند پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم در بعضى از اين جنگها حضور يافته و برخى از پژوهشگران در اين قضيه ايجاد شك و ترديد كردهاند . از جمله عوامل اين ترديد ، مىتوان به دو عامل اشاره كرد :
نخست : هرچه از عمر شريف رسول گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و إله و سلم سپرى مىشد ، شخصيت آن بزرگوار درخشندگى بيشترى مىيافت . آن حضرت نيز مانند ساير بنى هاشم به دلاورى و شجاعت فوقالعادهاى معروف بود ، ولى اين قضيه به اين معنا نيست كه آن بزرگواران در جنگهاى ظالمانه و فسادانگيز
هامش
( 1 ) .وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍقلم / 41 .
( 2 ) . موسوعة التاريخ الاسلامى 1 / 301 - 305 به نقل از اغانى 19 / 74 - 80 .