بخش نخست ولادت و تربيت
1 . نشانههاى فروپاشى جامعهء بتپرست
قبل از بعثت نبوى فساد و جور و ستم در جامعهء شبهجزيره ، ريشه دوانيده بود . جامعهء يادشده ، از يكپارچگى لازم برخوردار نبود و براى جلوگيرى از سقوط و تباهى كه نشانههايش در جامعهء جزيرة العرب پديدار شده بود ، ويژگىهاى اجتماعى و فرهنگى برخاسته از زندگى صحرانشينى كافى به نظر نمىرسيد . پيمانهايى كه در آن سامان به وجود آمد پديدهاى اجتماعى جهت رويارويى با آن پراكندگى بود ، ولى تعدّد آنها خود ، دليل نابودى قدرت مركزى در آن جامعه بهشمار مىآمد .
ما به جز اقدام برخى افراد كه تنها نمايانگر نپذيرفتن فساد و تباهى جامعهء آن روز بود ، هيچ حركت و اقدام قابل توجهى در مسير اصلاح و تغيير در جزيره العرب نمىبينيم ، ولى همين اقدامات فردى نيز به سطح نظريه يا حركت دگرگونساز مؤثّرى در اين جامعه نرسيد . « 1 »
گاهى جدايى و ازهمپاشيدگى جامعهء قريشى را در پديدهء اختلاف آنان پيرامون بناى كعبه نيز ، مىتوان ملاحظه كرد آن هم در زمانى كه قريش از
هامش
( 1 ) . سيرهء نبوى 1 / 225 .